Sözlük
Tüm terimler →- Akma Tipi SıvılaşmaStatik kayma gerilmesinin zeminin sıvılaşma sonrası (rezidüel) mukavemetini aştığı, genellikle eğimli zeminlerde veya yüksek dolgu şevlerinde görülen, tetiklendiğinde ani ve büyük deformasyonlara yol açabilen tehlikeli sıvılaşma biçimi.
- Aktif Basınç KatsayısıAktif toprak basıncı durumundaki yanal gerilmenin, düşey gerilmeye oranını veren, zeminin içsel sürtünme açısına bağlı katsayı (Ka).
- Aktif Toprak BasıncıBir istinat duvarının, arkasındaki zeminin genleşerek yer değiştirmesine izin vermesi durumunda ulaşılan, en düşük yanal toprak basıncı durumu.
- Ani OturmaYük uygulandığı anda, zeminin hacminde kalıcı bir değişim olmadan yalnızca elastik şekil değiştirmesi sonucu ortaya çıkan, oturmanın hemen gerçekleşen bileşeni.
- AnkrajBir yapı elemanını veya istinat sistemini, gerilme altındaki bir çelik halat ya da çubuk aracılığıyla arkadaki sağlam zemine veya kayaya bağlayan destek elemanı.
- Arazi DeneyiZemin özelliklerinin, numune laboratuvara taşınmadan doğrudan saha koşullarında ölçüldüğü deney türlerinin genel adı.
- Atlamalı DerecelenmeDane boyu dağılımında belirli bir ara boyut grubunun eksik veya çok az bulunması.
- Atterberg Limitleriİnce daneli bir zeminin nem içeriğine bağlı olarak katı, yarı katı, plastik ve sıvı hâller arasındaki geçiş sınırlarını tanımlayan deney seti.
- Boşluk OranıZemindeki boşluk hacminin katı dane hacmine oranı.
- Boşluk Suyu BasıncıZemin gözeneklerini dolduran suyun taşıdığı basınç; efektif gerilmenin toplam gerilmeden çıkarılan bileşeni.
- Boussinesq Gerilme Dağılımı TeorisiYarı sonsuz, homojen, izotropik ve elastik bir zemin ortamının yüzeyine uygulanan bir yükün, zemin içindeki herhangi bir noktada oluşturacağı ek düşey gerilmeyi hesaplamak için kullanılan klasik elastisite teorisi çözümü.
- Büzülme LimitiKuruma sırasında zeminin hacim küçülmesinin sona erdiği sınır su muhtevası.
- Casagrande Likit Limit DeneyiStandart tas içindeki zemin oluğunun 25 düşüşe karşılık gelen kapanma koşulundan likit limiti belirleyen deney.
- CBR DeneyiBir zeminin, standart bir kırma taş referans malzemesine göre penetrasyon direncini ölçen, esas olarak yol ve saha betonu alt yapısı tasarımında kullanılan deney.
- CD Üç Eksenli DeneyKonsolidasyon ve kesme aşamalarında drenaja izin verilerek yapılan üç eksenli deney.
- CU Üç Eksenli DeneyÖnce konsolidasyona izin verilen, ardından drenaj kapatılarak kesilen numuneye uygulanan üç eksenli deney.
- Çevre BasıncıÜç eksenli deneyde numuneyi çevreleyen akışkan aracılığıyla uygulanan basınç.
- Çevrimsel HareketlilikDeprem sırasındaki tekrarlanan yükleme döngüleri boyunca boşluk suyu basıncının kademeli olarak birikmesiyle, düz veya hafif eğimli zeminlerde sınırlı ama kümülatif kalıcı deformasyonlara yol açan, sıvılaşmanın en yaygın görülen biçimi.
- D30 Karakteristik Dane ÇapıNumunenin kuru kütlesinin yüzde 30'unun altında kaldığı dane çapı.
- D60 Karakteristik Dane ÇapıNumunenin kuru kütlesinin yüzde 60'ının daha küçük olduğu dane çapı.
- Dağıtıcı Katkı (Dispersan)İnce zemin danelerinin topaklanmasını azaltıp süspansiyonda ayrı parçacıklar hâlinde kalmasını sağlayan kimyasal katkı.
- Dane Boyu Dağılım EğrisiDane çapına karşı kütlece kümülatif geçen yüzdeyi gösteren, genellikle yarı logaritmik dağılım grafiği.
- Dane Boyu DağılımıBir zemin numunesindeki farklı boyuttaki danelerin (kil, silt, kum, çakıl) yüzdesel dağılımı; zemin sınıflandırmasının temel girdisi.
- Dane Özgül AğırlığıKatı danelerin yoğunluğunun referans sıcaklıktaki su yoğunluğuna oranı olan boyutsuz büyüklük.
- Derin TemelYapı yüklerini, yüzeye yakın zayıf zemin tabakalarını atlayarak daha derinlerdeki, yeterli taşıma gücüne veya rijitliğe sahip bir tabakaya ya da çevre sürtünmesi yoluyla aktaran temel türü.
- Deviatör GerilmeEksenel simetrili üç eksenli basınç deneyinde büyük ve küçük asal gerilmeler arasındaki fark.
- DilatanzSıkı yerleşmiş (dens) granüler bir zeminin kesme (makaslama) etkisi altında hacim olarak genişleme eğilimi; gevşek zeminlerin sıkışma eğiliminin tam tersi davranış.
- Dinamik Kayma ModülüBir zemin tabakasının, dinamik (deprem gibi) yükler altında kayma gerilmesi ile kayma şekil değiştirmesi arasındaki oranı ifade eden, gerinim düzeyine bağlı olarak azalan rijitlik parametresi.
- Doğal Birim Hacim AğırlıkZeminin mevcut su muhtevasındaki toplam ağırlığının toplam numune hacmine oranı.
- Doğrudan Kesme DeneyiZemin numunesini belirlenmiş bir düzlem boyunca keserek normal gerilme ile kayma dayanımı ilişkisini ölçen deney.
- Doygun Birim Hacim AğırlıkBütün boşlukları suyla dolu zeminin toplam ağırlığının toplam hacmine oranı.
- Doygunluk DerecesiBir zemindeki boşluk hacminin, su ile dolu olan kısmının yüzdesi; zeminin kuru, kısmen doygun veya tam doygun olduğunu ifade eden temel faz parametresi.
- Drenajlı Kayma MukavemetiYükleme sırasında oluşan boşluk suyu basıncının tamamen sönümlenmesine (drene olmasına) izin verilerek ölçülen, uzun vadeli zemin kayma mukavemeti.
- Drenajsız Kayma MukavemetiYükleme hızının, boşluk suyu basıncının sönümlenmesine izin vermeyecek kadar hızlı olduğu koşulda ölçülen, doygun killerin kısa vadeli kayma mukavemeti.
- Düşen Koni Likit Limit DeneyiBelirli kütle ve uç açısındaki koninin zemine batma miktarından likit limitin belirlendiği laboratuvar deneyi.
- Efektif GerilmeZemin iskeletinin gerçekte taşıdığı gerilme; toplam gerilmeden gözenek suyu basıncının çıkarılmasıyla elde edilen, zemin mekaniğinin temel ilkesi (Terzaghi).
- Efektif Gerilme AnaliziBoşluk suyu basıncını toplam gerilmeden ayırarak dane iskeletinin dayanım ve deformasyonunu değerlendiren yaklaşım.
- Efektif Kayma Mukavemeti ParametreleriKayma dayanımını efektif normal gerilmeyle ifade eden c′ ve φ′ parametreleri.
- Eğrilik KatsayısıD10, D30 ve D60 çaplarından hesaplanan, dane boyu dağılım eğrisinin biçimini değerlendiren katsayı.
- Elek AnaliziBir zemin numunesinin, giderek küçülen göz açıklıklarına sahip elek serisinden geçirilerek dane boyu dağılımının belirlendiği laboratuvar deneyi.
- Empedans (Sismik)Bir ortamın yoğunluğu ile içindeki dalga hızının çarpımı; iki tabaka arasındaki empedans farkı, sismik dalgaların ne kadar yansıyıp ne kadar büyütüleceğini belirler.
- EnjeksiyonZemin veya kaya boşluklarına basınçla harç, çimento şerbeti veya kimyasal madde enjekte ederek geçirimliliği azaltma veya dayanımı artırma yöntemi.
- Eşdeğer Çökelme ÇapıGerçek bir daneyle aynı terminal çökelme hızına sahip ideal kürenin hesaplanan çapı.
- Eşdeğer Doğrusal Analiz YöntemiZeminin gerilme düzeyine bağlı olarak değişen doğrusal olmayan kayma modülü ve sönüm davranışını, her gerinim seviyesi için ayarlanan sabit (doğrusal) eşdeğer değerlerle iteratif olarak yaklaştıran, tek boyutlu zemin tepkisi (site response) analiz yöntemi.
- Etkin Dane Çapı D10Numunenin kuru kütlesinin yüzde 10'unun daha küçük olduğu karakteristik dane çapı.
- Etkin Temel AlanıDışmerkez (moment altındaki) bir temelin taşıma gücü hesabında, temel tabanının yalnızca gerçekten basınç altında ve simetrik olarak yük ileten kısmının hesaba katıldığı indirgenmiş temel alanı.
- Farklı OturmaBir yapının farklı temel noktalarının (kolonlarının) birbirinden farklı miktarlarda düşey yer değiştirme (oturma) yapması; üniform oturmanın aksine yapıda eğilme, çatlama ve eğilme (tilt) oluşturan, tasarımda daha kritik kabul edilen oturma türü.
- Floklaşmaİnce zemin danelerinin yüzey etkileşimleri nedeniyle daha büyük kümeler oluşturması.
- Fore KazıkZeminde önce bir kuyu açılıp donatı kafesi yerleştirilerek, ardından yerinde beton dökülmesiyle imal edilen kazık temel türü.
- Geçirgenlik KatsayısıBir zeminin içinden suyun ne kolaylıkla süzülebildiğini ifade eden, Darcy yasasına dayanan katsayı (k).
- Geoteknik MühendisliğiZemin ve kaya ortamlarının davranışını temel, kazı, şev ve yeraltı yapılarının tasarımına uygulayan mühendislik disiplini.
- Geoteknik RaporZemin etüdü kapsamında toplanan tüm arazi ve laboratuvar verilerinin, mühendislik yorumu ve tasarım önerileriyle birlikte sunulduğu resmi belge.
- Grup Etkisi (Kazık)Birbirine yakın aralıklarla yerleştirilmiş kazıkların zemin içindeki gerilme alanlarının üst üste binmesi nedeniyle, grup taşıma kapasitesinin ve oturmasının tekil kazıkların toplamından farklı olması durumu.
- HeyelanBir şevi oluşturan zemin veya kaya kütlesinin, yerçekimi etkisiyle bir kayma yüzeyi boyunca aşağı ve dışa doğru hareket etmesi; deprem, aşırı yağış veya insan müdahalesiyle tetiklenebilen kütle hareketi.
- Hidrometre AnaliziSüspansiyondaki ince zemin danelerinin çökelmesini izleyerek dane boyu dağılımını belirleyen deney.
- Hidrometrede Menisküs DüzeltmesiBulanık süspansiyonda üst menisküsten yapılan okumanın cihazın kalibrasyon referansına dönüştürülmesi.
- Islah (Zemin İyileştirme)Zayıf veya sorunlu bir zeminin mühendislik özelliklerini (dayanım, sıkışabilirlik, geçirgenlik) iyileştirmek amacıyla uygulanan yöntemlerin genel adı.
- İçsel Sürtünme AçısıKohezyonsuz veya kısmen kohezyonlu bir zeminin kayma dayanımının, üzerindeki normal gerilmeyle nasıl arttığını gösteren, Mohr-Coulomb kırılma zarfının eğimini tanımlayan zemin mukavemet parametresi.
- İkincil KonsolidasyonFazla boşluk suyu basıncı tamamen dağıldıktan (birincil konsolidasyon tamamlandıktan) sonra, sabit efektif gerilme altında zemin iskeletinin sünme (creep) davranışı nedeniyle zamanla devam eden ek oturma bileşeni.
- İstinat DuvarıFarklı seviyelerdeki iki zemin kütlesi arasındaki kot farkını karşılayarak, arkasındaki zeminin yanal toprak basıncına karşı direnç gösteren düşey yapı elemanı.
- Jeofizik EtütSondaj açmadan, sismik dalgaların veya elektrik akımının zemin içindeki yayılımını ölçerek zemin tabakalarının özelliklerini dolaylı olarak belirleyen yöntemler.
- Kaldırma KapasitesiBir temel veya ankraj elemanının, kendi ağırlığı, üzerindeki zemin ağırlığı ve çevre sürtünmesi/kohezyonu yoluyla, yukarı doğru (kaldırma/çekme) yönündeki kuvvetlere karşı gösterdiği direnç.
- Kaya MekaniğiKaya kütlelerinin gerilme altındaki mekanik davranışını, süreksizliklerin (çatlak, eklem) bu davranış üzerindeki etkisini inceleyen mühendislik disiplini.
- Kayma Dalgası Hızı (Vs30)Zemin yüzeyinden 30 metre derinliğe kadar olan tabakadaki S dalgası hızının ağırlıklı ortalaması; yerel zemin sınıfının belirlenmesinde kullanılan başlıca jeoteknik parametre.
- Kayma Mukavemeti (Zemin)Bir zeminin kayma gerilmesi altında göçmeye karşı gösterdiği, kohezyon ve içsel sürtünme açısıyla tanımlanan direnç.
- Kazık TemelYüzeydeki zeminin yeterli taşıma gücüne sahip olmadığı durumlarda, yükleri derindeki daha sağlam tabakalara veya çevre sürtünmesiyle aktaran derin temel türü.
- Kazık Yükleme Deneyiİmal edilmiş bir kazığa sahada kademeli olarak artan gerçek yük uygulanarak taşıma kapasitesinin ve yük-oturma davranışının doğrudan doğrulandığı deney.
- Kazıklı Radye TemelRadye temel ile kazık temelin birlikte çalıştığı, yükün hem radye tabanı hem de kazıklar aracılığıyla zemine aktarıldığı kombine temel sistemi.
- Keson Temelİçi boş büyük bir kutu veya silindirin, zemine kademeli olarak batırılıp içi kazılarak sağlam tabakaya veya kayaya oturtulduğu, özellikle su içindeki köprü ayaklarında kullanılan derin temel türü.
- Kırılma Düzlemi AçısıDayanım koşuluna ulaşıldığında kaymanın geliştiği düzlemin tanımlanmış referans düzleme göre açısı.
- Killi ZeminÇok küçük (2 mikrondan küçük), plastik ve kohezyonlu danelerden oluşan, düşük geçirgenliğe ve yüksek sıkışabilirliğe sahip ince daneli zemin türü.
- KohezyonKil gibi ince daneli zeminlerde dane partikülleri arasındaki elektrokimyasal çekim kuvvetinden kaynaklanan, normal gerilmeden bağımsız kayma dayanımı bileşeni.
- Kohezyonsuz ZeminKum ve çakıl gibi, dayanımını tamamen daneler arası sürtünmeden alan, kohezyon bileşeni pratikte sıfır kabul edilen iri daneli zemin türü.
- Koni Penetrasyon DeneyiStandart bir koni uçlu sondanın, sabit hızla zemine hidrolik olarak itilerek uç direnci ve çevre sürtünmesinin sürekli ölçüldüğü, örselenmiş numune alınmayan hızlı ve yaygın arazi deneyi.
- KonsolidasyonDoygun ince daneli bir zeminin, yük altında gözenek suyunun zamanla dışarı atılmasıyla hacminin azalarak sıkışması süreci.
- Konsolidasyon KatsayısıBir zeminin konsolidasyon sürecinin ne hızda ilerlediğini belirleyen, zeminin geçirgenliği ve sıkışabilirliğinden türetilen parametre (Cv).
- Kum Sıkıştırma KazığıTitreşimli bir boru ile zemine kum basılıp sıkıştırılarak imal edilen, gevşek zeminin sıkılığını ve dolayısıyla taşıma gücünü ve sıvılaşma direncini artıran zemin ıslah yöntemi.
- Kum VolkanıDeprem sırasında sıvılaşan bir kum tabakasındaki yüksek boşluk suyu basıncının, üzerindeki zemin tabakasını yararak yüzeye kum ve su karışımı fışkırtmasıyla oluşan, zemin sıvılaşmasının en belirgin yüzey işareti.
- Kuru Birim Hacim AğırlıkKatı danelerin ağırlığının, boşlukları da içeren toplam numune hacmine oranı.
- Kümülatif Geçen YüzdeBelirli bir dane çapından küçük malzemenin toplam kuru numune kütlesindeki yüzde payı.
- Likit Limitİnce daneli bir zeminin plastik hâlden sıvı gibi akan bir hâle geçtiği sınır nem içeriği.
- MikrobölgelemeBir yerleşim alanını, zemin koşullarındaki değişkenliğe (Vs30, zemin doğal periyodu, sıvılaşma riski) göre küçük ölçekli alt bölgelere ayırarak deprem tehlikesini haritalama çalışması.
- Mikrotremor ÖlçümüRüzgar, trafik ve insan faaliyeti gibi kaynaklardan oluşan çok küçük genlikli ortam titreşimlerinin ölçülerek zeminin doğal periyodunun tahmin edildiği, deprem gerektirmeyen düşük maliyetli yöntem.
- Mohr-Coulomb Kırılma ZarfıKırılma anındaki kayma gerilmesini normal gerilme, kohezyon ve sürtünme açısıyla ilişkilendiren sınır.
- Mononobe-Okabe YöntemiKlasik Coulomb toprak basıncı teorisinin, pseudo-statik yatay ve düşey sismik atalet kuvvetlerini de kama dengesine dahil edecek şekilde genişletilmesiyle elde edilen, istinat duvarlarına deprem sırasında etkiyen aktif ve pasif toprak basıncının hesaplanmasında kullanılan standart yöntem.
- No. 200 EleğiNominal göz açıklığı 0,075 mm olan ve USCS'de iri ile ince dane fraksiyonlarının ayrımında kullanılan elek.
- Numune Dörtleme YöntemiBüyük bir zemin numunesinden karşılıklı iki çeyreği seçerek temsili deney numunesi elde etme yöntemi.
- OturmaBir temelin, altındaki zeminin yük altında sıkışması veya deformasyonu nedeniyle düşey yönde yaptığı yer değiştirme.
- Ön Konsolidasyon BasıncıBir kilin jeolojik geçmişinde daha önce maruz kaldığı en yüksek efektif düşey gerilme; zeminin normal konsolide mi yoksa aşırı konsolide mi olduğunu belirleyen eşik değer.
- Örselenmemiş NumuneSahadan, doğal yapısını, gerilme geçmişini ve nem içeriğini olabildiğince koruyacak özel yöntemlerle alınan zemin numunesi.
- PalplanşZemine art arda çakılarak veya vibrasyonla batırılarak süreklilik gösteren bir perde oluşturan, çelik veya betonarme geçici/kalıcı istinat elemanı.
- Pasif Toprak BasıncıBir istinat duvarının zemine doğru itilmesi durumunda, zemin göçmeden önce ulaşabileceği en yüksek yanal toprak basıncı durumu.
- Permeabilite DeneyiBir zemin numunesinin veya sahanın geçirgenlik katsayısını doğrudan ölçmek için yapılan laboratuvar veya arazi deneyi.
- Plaka Yükleme DeneyiZemin yüzeyine veya bir sondaj çukuru tabanına yerleştirilen rijit bir çelik plakaya kademeli olarak yük uygulanarak, plaka altındaki yük-oturma ilişkisinin doğrudan arazide ölçüldüğü, taşıma gücü ve zemin yatak katsayısının belirlenmesinde kullanılan deney.
- Plastik Limitİnce daneli zeminin plastik kıvam ile yarı katı kıvam arasındaki sınır su muhtevası.
- Plastik Olmayan ZeminStandart kıvam deneyinde belirlenebilir bir plastik davranış aralığı göstermeyen zemin için kullanılan tanımlama.
- Plastisite İndeksiLikit limit ile plastik limit arasındaki fark; bir zeminin ne kadar geniş bir nem aralığında plastik davranış sergilediğini gösteren parametre.
- PoroziteZemindeki boşluk hacminin toplam hacme oranı.
- Presiyometre DeneyiBir sondaj kuyusu içine yerleştirilen silindirik bir prob ile zemine yanal yönde kontrollü basınç uygulanarak zeminin deformasyon modülü ve dayanımının doğrudan ölçüldüğü arazi deneyi.
- Proktor DeneyiBir zeminin belirli bir sıkıştırma enerjisi altında ulaşabileceği maksimum kuru birim ağırlığı ve buna karşılık gelen optimum nem içeriğini belirleyen laboratuvar deneyi.
- Pseudo-Statik YöntemDeprem sırasında bir şev veya istinat yapısına etkiyen dinamik atalet kuvvetlerinin, zemin kütlesinin ağırlığı ile sabit bir sismik katsayının çarpımından elde edilen eşdeğer yatay statik bir kuvvetle temsil edildiği, basitleştirilmiş sismik duraylılık analiz yöntemi.
- Radye TemelBina tabanının tamamını veya büyük bir kısmını kaplayan, tüm kolon ve perde yüklerini tek bir sürekli plaka üzerinden zemine aktaran yüzeysel temel türü.
- Santrifüj DeneyiKüçültülmüş ölçekli bir zemin-yapı modelinin, dönen bir santrifüj kolunun ucuna yerleştirilerek yüksek merkezkaç ivmesi altında test edilmesiyle, model içindeki gerilme durumunun gerçek ölçekli sahayla eşleştirildiği fiziksel modelleme yöntemi.
- Sığ TemelYapı yüklerini, zemin yüzeyine yakın bir derinlikte doğrudan taban basıncı yoluyla altındaki zemine aktaran, derinliğinin genişliğine oranı küçük olan temel türü.
- Sıkılık DerecesiGranüler bir zeminin mevcut boşluk oranının, o zemin için mümkün olan en gevşek ve en sıkı boşluk oranları arasındaki konumunu yüzde olarak ifade eden, kohezyonsuz zeminlerin sıkılığını tanımlayan standart parametre.
- Sıkışma İndeksiKonsolidasyon sırasında boşluk oranındaki azalmanın efektif gerilmenin logaritmasına oranını ifade eden, oturma miktarının hesaplanmasında kullanılan zemin parametresi.
- SondajZemin tabakalarının yapısını, özelliklerini ve yeraltı suyu seviyesini belirlemek amacıyla yapılan, örnek alma ve arazi deneylerine imkan tanıyan kuyu açma işlemi.
- Sondaj LoguBir sondaj kuyusunun derinlik boyunca karşılaştığı zemin tabakalarını, arazi deney sonuçlarını ve yeraltı suyu gözlemlerini kaydeden standart belge.
- Standart Penetrasyon DeneyiBir sondaj kuyusu tabanına standart bir örnek alıcının belirli bir ağırlıkla çakılarak zeminin darbe direncinin (N sayısı) ölçüldüğü, en yaygın kullanılan arazi deneyi.
- Stokes YasasıDüşük Reynolds sayısında sıvıda çöken küresel bir danenin terminal hızını çapı ve yoğunluk farkıyla ilişkilendiren yasa.
- Su MuhtevasıZemindeki su kütlesinin kuru katı dane kütlesine oranı.
- Suya Batmış Birim Hacim AğırlıkDoygun zeminin birim hacim ağırlığından suyun birim hacim ağırlığının çıkarılmasıyla bulunan büyüklük.
- Şerit TemelBir taşıyıcı duvar veya bitişik kolon dizisi altında sürekli uzanan, dar ve uzun kesitli yüzeysel temel türü.
- Şev StabilitesiDoğal veya yapay bir şevin, kayma yüzeyi boyunca göçmeye karşı gösterdiği direncin güvenlik katsayısı ile ifade edilmesi.
- Şişme PotansiyeliYüksek plastisiteli killerin, su ile temas ettiğinde hacimce genleşerek üzerindeki yapılara kaldırma kuvveti uygulama eğilimi; çökme potansiyelinin ters yönlü davranışı.
- Taban BasıncıBir temelin taban yüzeyi ile altındaki zemin arasında oluşan, üst yapıdan gelen yükün taban alanına yayılmasıyla ortaya çıkan basınç.
- Taban Genişletmeli KazıkGövde çapı sabit kalırken tabanı özel bir ekipmanla genişletilmiş fore kazık türü; uç direncini artırarak daha yüksek taşıma kapasitesi sağlar.
- Taşıma Gücü (Zemin)Bir zeminin, kesme göçmesine veya aşırı oturmaya yol açmadan güvenle taşıyabileceği maksimum temel basıncı.
- Taşıma Gücü FaktörleriTaşıma gücü formüllerinde kohezyon, çevre yükü ve zemin ağırlığı bileşenlerinin katkısını ölçekleyen, zeminin içsel sürtünme açısına bağlı boyutsuz katsayılar (Nc, Nq, Nγ).
- Tek Nokta Likit Limit YöntemiUygun düşüş aralığında alınan tek deney noktasını ampirik bağıntıyla 25 düşüşe dönüştüren likit limit yöntemi.
- Tekdüze DerecelenmeZemindeki danelerin büyük bölümünün dar bir boyut aralığında toplanması.
- Tekdüzelik KatsayısıD60'ın D10'a oranıyla tanımlanan ve dane boyu aralığının genişliğini gösteren boyutsuz katsayı.
- TemelYapıdan gelen tüm yükleri toplayarak zemine güvenle aktaran, üst yapı ile zemin arasındaki taşıyıcı sistem elemanı.
- Temel Bağ KirişiAyrı münferit veya şerit temelleri birbirine bağlayarak, temeller arasında farklı oturmayı sınırlayan ve deprem sırasında temeller arasında eksenel kuvvet aktaran yatay kiriş elemanı.
- Temel DerinliğiBir temelin taban seviyesinin, doğal zemin yüzeyinden itibaren ölçülen düşey uzaklığı.
- Temel KalkmasıBüyük bir devrilme momenti altında, bir yüzeysel temelin bir kenarının zeminden ayrılıp kalkarak temelin sallanır (rocking) bir hareket sergilemesi olayı.
- Temel SistemiBir yapı için, zemin koşullarına ve yük büyüklüğüne göre seçilen temel türünün (tekil, şerit, radye veya kazıklı) genel adı.
- Temel ZeminiBir temelin doğrudan üzerine oturduğu, yükleri taşıyan ve yayan zemin tabakası.
- Toplam GerilmeZemin kesitinde dane iskeleti ile boşluk suyunun birlikte karşıladığı birim alan başına toplam kuvvet.
- Toplam Gerilme AnaliziDayanım hesabını toplam gerilmeler ve yükleme-drenaj durumuna uygun toplam gerilme parametreleriyle yürüten yaklaşım.
- UU Üç Eksenli DeneyNumunenin konsolidasyonuna ve kesme sırasında drenajına izin verilmeden yapılan üç eksenli deney.
- Üç Eksenli Basınç DeneyiSilindirik bir zemin numunesine kontrollü çevre basıncı ve eksenel yük uygulayarak kayma mukavemeti parametrelerinin belirlendiği, en güvenilir laboratuvar deneyi.
- Üç Fazlı Zemin ModeliZemini katı dane, su ve hava bileşenlerinin hacim ve ağırlıklarıyla temsil eden ideal model.
- Westergaard Gerilme Dağılımı TeorisiZeminin, yanal genişlemeyi engelleyen ince, rijit, birbirinden ayrık yatay tabakalardan oluştuğu varsayımıyla geliştirilen ve Boussinesq teorisine göre yük ekseni altında daha düşük, yanal olarak ise daha hızlı azalan gerilme dağılımı veren elastisite çözümü.
- Winkler Yay ModeliZemini, birbirinden bağımsız (aralarında etkileşim olmayan) bir dizi doğrusal elastik yayla temsil eden, temel ve kazık analizlerinde yaygın kullanılan basitleştirilmiş zemin modeli.
- Yanal Kazık TepkisiBir kazığın, deprem, rüzgar veya çarpma gibi yatay yükler altında zeminle etkileşimli olarak gösterdiği eğilme ve yer değiştirme davranışı.
- Yanal Toprak BasıncıBir istinat yapısının arkasındaki zeminin, yapının hareketine bağlı olarak sükunet, aktif veya pasif durumlar arasında değişen yatay itme kuvveti.
- Yanal YayılmaHafif eğimli veya serbest bir yüzeye (nehir yatağı, kıyı) sahip zeminlerde, sıvılaşma sonucu üst tabakanın alttaki sıvılaşmış tabaka üzerinde yatay yönde kayarak yayılması olayı.
- Yaş Elemeİnce danelerin iri parçacıklardan su yardımıyla ayrılarak eleklerden geçirildiği deney hazırlama ve ayırma yöntemi.
- Yeraltı Suyu SeviyesiZemin içindeki boşlukların tamamen su ile dolu olduğu, gözenek suyu basıncının atmosfer basıncına eşit olduğu derinlik seviyesi.
- Zemin AnizotropisiBir zeminin dayanım, sıkışabilirlik veya geçirgenlik gibi mühendislik özelliklerinin, yükleme veya ölçüm yönüne bağlı olarak değişmesi; yatay ve düşey doğrultudaki farklı davranışın temel nedeni.
- Zemin BüyütmesiSismik dalgaların, sağlam kayadan yüzeye doğru ilerlerken yumuşak zemin tabakaları içinde genlik olarak büyümesi olgusu.
- Zemin EtüdüBir yapı sahasının zemin ve kayaç özelliklerini sondaj, arazi ve laboratuvar deneyleriyle belirleyen, temel tasarımının dayandığı çalışma.
- Zemin Hakim PeriyoduBir zemin tabakasının depreme veya çevresel titreşimlere verdiği tepkide büyütmenin (amplifikasyonun) en fazla olduğu, genellikle mikrotremör ölçümleriyle belirlenen baskın titreşim periyodu.
- Zemin MekaniğiZeminin yük, su ve zaman etkileri altında gerilme, şekil değiştirme ve dayanım davranışını inceleyen alan.
- Zemin ProfiliBir sahadaki zemin tabakalarının, yeryüzünden itibaren derinlik boyunca sıralanışını ve her tabakanın türünü/kalınlığını gösteren düşey kesit.
- Zemin SınıflandırmasıZeminlerin dane boyutu, plastisite ve mühendislik özelliklerine göre (USCS gibi sistemlerle) kategorilere ayrılması.
- Zemin ve Temel Etüdü Veri RaporuZemin araştırmasındaki arazi ve laboratuvar bulgularını ölçüm koşullarıyla birlikte sunan rapor.
- Zeminin Kıvam Durumlarıİnce daneli zeminin su muhtevasına bağlı olarak katı, yarı katı, plastik veya likit davranış göstermesi.
Bu aramayla eşleşen içerik bulunamadı.