Üç Eksenli Basınç Deneyi

EN: Triaxial Test

Silindirik bir zemin numunesine kontrollü çevre basıncı ve eksenel yük uygulayarak kayma mukavemeti parametrelerinin belirlendiği, en güvenilir laboratuvar deneyi.

Üç eksenli basınç deneyi, silindirik bir zemin numunesinin esnek bir zar içine yerleştirilip bir basınç odasında kontrollü bir çevre basıncına maruz bırakılması, ardından eksenel yönde kırılana kadar kademeli olarak yüklenmesi esasına dayanan, zeminin kayma mukavemetiKayma Mukavemeti (Zemin)Bir zeminin kayma gerilmesi altında göçmeye karşı gösterdiği, kohezyon ve içsel sürtünme açısıyla tanımlanan direnç. parametrelerinin (kohezyonKohezyonKil gibi ince daneli zeminlerde dane partikülleri arasındaki elektrokimyasal çekim kuvvetinden kaynaklanan, normal gerilmeden bağımsız kayma dayanımı bileşeni. ve içsel sürtünme açısıİçsel Sürtünme AçısıKohezyonsuz veya kısmen kohezyonlu bir zeminin kayma dayanımının, üzerindeki normal gerilmeyle nasıl arttığını gösteren, Mohr-Coulomb kırılma zarfının eğimini tanımlayan zemin mukavemet parametresi.) belirlenmesinde kullanılan en güvenilir ve yaygın laboratuvar deneyidir.

Deney, drenaj koşullarının ve boşluk suyu basıncının kontrol edilip ölçülebilmesi sayesinde, hem drenajlı hem de drenajsız kayma mukavemetinin ayrı ayrı belirlenmesine imkan tanır; bu esneklikEsneklikBir elemanın uygulanan yük altında ne kadar yer değiştirdiğini gösteren ve rijitliğin tersi olarak tanımlanan yapısal özellik., kesme kutusu deneyi gibi daha basit yöntemlere göre önemli bir avantajdır. Deney sırasında elde edilen gerilmeGerilmeBir kesite etkiyen iç kuvvetin, kesit alanına bölünmesiyle elde edilen, malzemenin iç direncini ifade eden temel mukavemet büyüklüğü.-şekil değiştirmeŞekil DeğiştirmeBir malzemenin, gerilme etkisiyle orijinal boyutlarına göre yaşadığı boyutsuz, göreli deformasyon miktarı. eğrisi, yalnızca dayanımı değil zeminin sertliğini ve hacim değişimi davranışını da ortaya koyduğundan, hem statik temel tasarımında hem de dinamik/deprem analizlerinde kullanılan zemin parametrelerinin temel kaynağıdır.

Bu terim hakkında detaylı yazıÜç Eksenli Basınç Deneyi: UU, CU ve CD Yöntemleri →

Yazar

Yapı Tasarım Akademisi

M.Sc. ETH İnşaat Yüksek Mühendisi

Yapı ve Geoteknik Anabilim Dalları

Yapı ve Geoteknik Mühendisliği alanlarında uzmanlaşmış, ETH Zürich mezunu inşaat yüksek mühendisi. Deprem mühendisliği, zemin dinamiği ve yapısal tasarım üzerine odaklanıyor.