Proktor Deneyi

EN: Proctor Compaction Test

Bir zeminin belirli bir sıkıştırma enerjisi altında ulaşabileceği maksimum kuru birim ağırlığı ve buna karşılık gelen optimum nem içeriğini belirleyen laboratuvar deneyi.

Proktor deneyi, bir zemin numunesinin farklı nem içeriklerinde standart bir tokmakla belirli bir enerjiyle sıkıştırılması ve her nem içeriğinde elde edilen kuru birim ağırlığın ölçülmesiyle, o zemin için ulaşılabilecek maksimum kuru birim ağırlığı ve bu maksimuma karşılık gelen “optimum nem içeriğini” belirleyen bir laboratuvar deneyidir. Standart ve modifiye proktor olmak üzere farklı enerji seviyelerinde uygulanan iki ana versiyonu vardır.

Proktor deneyinden elde edilen optimum nem içeriği ve maksimum kuru birim ağırlık değerleri, sahadaki dolgu inşaatlarının (yol dolgusu, baraj gövdesi, temel altı dolgusu) kalite kontrolünün referans standardını oluşturur; sahada sıkıştırılan dolgunun ulaştığı yoğunluk, genellikle bu laboratuvar maksimumunun belirli bir yüzdesi (örneğin %95) olarak hedeflenir ve arazi yoğunluk deneyleriyle (kum konisi, nükleer yoğunluk ölçer) doğrulanır. Yanlış nem içeriğinde sıkıştırılan bir dolgu, hedeflenen yoğunluğa ve dolayısıyla taşıma gücüne asla ulaşamaz.

Yazar

Yapı Tasarım Akademisi

M.Sc. ETH İnşaat Yüksek Mühendisi

Yapı ve Geoteknik Mühendisliği alanlarında uzmanlaşmış, ETH Zürich mezunu inşaat yüksek mühendisi. Deprem mühendisliği, zemin dinamiği ve yapısal tasarım üzerine odaklanıyor.