Taşıma Gücü (Zemin)

Taşıma gücü, bir temelin altındaki zeminin, kesme göçmesi (zemin kütlesinin temel altından dışarı doğru sıyrılarak göçmesi) meydana gelmeden taşıyabileceği maksimum ayak basıncını ifade eder; Terzaghi’nin klasik taşıma gücü teorisine göre şeritsel bir temel için:

$$q_u = c N_c + q N_q + 0.5\, \gamma B N_\gamma$$

Burada $q_u$ zeminin nihai taşıma gücünü, $c$ kohezyonu, $q$ temel derinliğindeki efektif düşey gerilmeyi, $\gamma$ zeminin birim hacim ağırlığını, $B$ temel genişliğini ve $N_c$, $N_q$, $N_\gamma$ içsel sürtünme açısına bağlı taşıma gücü katsayılarını ifade eder. Bu değer; zeminin kayma mukavemetine, temel derinliğine, temel genişliğine ve şekline bağlı olarak Terzaghi, Meyerhof gibi taşıma gücü teorileriyle hesaplanır.

Temel tasarımında hesaplanan ayak basıncının, zeminin nihai taşıma gücüne belirli bir emniyet katsayısıyla bölünerek elde edilen “emniyetli taşıma gücünü” aşmaması gerekir. Ancak taşıma gücünün aşılmaması tek başına yeterli değildir; zemin aynı zamanda oturmaOturmaBir temelin, altındaki zeminin yük altında sıkışması veya deformasyonu nedeniyle düşey yönde yaptığı yer değiştirme. açısından da kontrol edilmelidir, çünkü bazı zeminlerde (özellikle kalın kil tabakalarında) izin verilebilir oturma sınırı, taşıma gücü sınırından çok daha önce belirleyici hâle gelebilir.