Heyelan
EN: Landslide
Bir şevi oluşturan zemin veya kaya kütlesinin, yerçekimi etkisiyle bir kayma yüzeyi boyunca aşağı ve dışa doğru hareket etmesi; deprem, aşırı yağış veya insan müdahalesiyle tetiklenebilen kütle hareketi.
Heyelan, bir yamaç veya şevi oluşturan zemin ya da kaya kütlesinin, kendi ağırlığının yol açtığı kayma gerilmelerinin zeminin kayma dayanımını aşması sonucunda, belirli bir kayma yüzeyi (veya bölgesi) boyunca aşağı ve dışa doğru hareket etmesidir. Bu hareket, dönel (rotasyonel), ötelemeli (translasyonel) veya akma tipi olmak üzere farklı mekanizmalarla gerçekleşebilir; şevin duraylılığını azaltan aşırı yağış, yeraltı suyu seviyesinin yükselmesi, şev topuğunun oyulması veya insan kaynaklı kazılar tipik tetikleyici faktörlerdir.
Deprem, heyelanın en önemli doğal tetikleyicilerinden biridir; deprem sırasında oluşan ek atalet kuvvetleri ve bazı durumlarda geçici zemin sıvılaşmasıZemin SıvılaşmasıDoygun gevşek kum zeminlerin deprem sırasında taşıma gücünü kaybederek sıvı gibi davranması., önceden marjinal duraylılıkta olan şevlerin aniden göçmesine yol açabilir. Sismik heyelan riskinin değerlendirilmesinde pseudo-statik yöntemPseudo-Statik YöntemDeprem sırasında bir şev veya istinat yapısına etkiyen dinamik atalet kuvvetlerinin, zemin kütlesinin ağırlığı ile sabit bir sismik katsayının çarpımından elde edilen eşdeğer yatay statik bir kuvvetle temsil edildiği, basitleştirilmiş sismik duraylılık analiz yöntemi. ve Newmark yöntemi gibi basitleştirilmiş yaklaşımlar yaygın kullanılır; heyelan riski taşıyan bölgelerde yapılaşma öncesinde detaylı bir şevin duraylılığı analizi ve gerekirse zemin iyileştirmeIslah (Zemin İyileştirme)Zayıf veya sorunlu bir zeminin mühendislik özelliklerini (dayanım, sıkışabilirlik, geçirgenlik) iyileştirmek amacıyla uygulanan yöntemlerin genel adı. veya istinat yapısı önlemleri alınması gerekir.
Bu tanım faydalı oldu mu?