Temel

EN: Foundation

Yapıdan gelen tüm yükleri toplayarak zemine güvenle aktaran, üst yapı ile zemin arasındaki taşıyıcı sistem elemanı.

Temel, üst yapıdan gelen düşey ve yatay yüklerin tamamını toplayarak, zeminin taşıma kapasitesini aşmayacak ve kabul edilebilir oturmalar oluşturacak şekilde zemine aktaran taşıyıcı sistemTaşıyıcı SistemBir yapıya etkiyen düşey ve yatay yükleri zemine aktaran elemanların oluşturduğu bütün. elemanıdır. Temel türü, zemin koşullarına (taşıma kapasitesi, sıkışabilirlik, yer altı su seviyesi), yapıdan gelen yük büyüklüğüne ve üst yapının hassasiyetine göre seçilir: tekil temel, sürekli temel, radye temelRadye TemelBina tabanının tamamını veya büyük bir kısmını kaplayan, tüm kolon ve perde yüklerini tek bir sürekli plaka üzerinden zemine aktaran yüzeysel temel türü. veya kazıklı temel gibi farklı çözümler uygulanabilir.

Deprem etkisindeki yapılarda temel tasarımı, yalnızca düşey yükDüşey YükYerçekimi etkisiyle aşağı yönde etkiyen, zati yük ve hareketli yükten oluşan temel yük türü. taşıma değil, aynı zamanda zemin-yapı etkileşimiZemin-Yapı EtkileşimiZeminin esnekliğinin yapının dinamik davranışını, yapının da zemin tepkisini karşılıklı olarak etkilemesi., temel dönmesi ve deprem sırasında oluşabilecek zemin sıvılaşmasıZemin SıvılaşmasıDoygun gevşek kum zeminlerin deprem sırasında taşıma gücünü kaybederek sıvı gibi davranması. gibi olguları da dikkate almalıdır. Kapasite tasarımıKapasite TasarımıYapının belirli elemanlarında sünek davranış sağlanırken, diğer elemanların bu davranışa yetecek dayanımda tasarlanması ilkesi. ilkesi gereği, temel sisteminin üst yapıdaki olası en yüksek deprem kuvvetlerini karşılayacak şekilde, üst yapıÜst YapıBir yapının temel seviyesinin üzerinde kalan, zemin üstündeki tüm taşıyıcı ve taşıyıcı olmayan kısımlarının genel adı. göçmeden önce göçmeyecek şekilde tasarlanması hedeflenir.

Yazar

Yapı Tasarım Akademisi

M.Sc. ETH İnşaat Yüksek Mühendisi

Yapı ve Geoteknik Mühendisliği alanlarında uzmanlaşmış, ETH Zürich mezunu inşaat yüksek mühendisi. Deprem mühendisliği, zemin dinamiği ve yapısal tasarım üzerine odaklanıyor.