Boussinesq Gerilme Dağılımı Teorisi

EN: Boussinesq Stress Distribution Theory

Yarı sonsuz, homojen, izotropik ve elastik bir zemin ortamının yüzeyine uygulanan bir yükün, zemin içindeki herhangi bir noktada oluşturacağı ek düşey gerilmeyi hesaplamak için kullanılan klasik elastisite teorisi çözümü.

PΔσz sabit eğrileri
Görsel 1 - Figure 1 - Noktasal yük altında oluşan gerilme dağılımı (“basınç ampulü”).

Boussinesq gerilme dağılımıGerilme DağılımıBir kesit üzerindeki gerilmenin, kesit noktasına bağlı olarak değişim gösterdiği dağılım biçimi. teorisi, yarı sonsuz, homojen, izotropik ve doğrusal elastik kabul edilen bir zemin ortamının yüzeyine uygulanan bir noktasal, dairesel veya dikdörtgen bir yükün, zemin kütlesi içindeki herhangi bir derinlik ve konumdaki noktada oluşturacağı ek düşey gerilmeGerilmeBir kesite etkiyen iç kuvvetin, kesit alanına bölünmesiyle elde edilen, malzemenin iç direncini ifade eden temel mukavemet büyüklüğü. artışını hesaplamak için 19. yüzyılda geliştirilmiş klasik bir elastisite teorisi çözümüdür; yüzeydeki noktasal bir yük için:

Δσz=3P2πz2[11+(r/z)2]5/2\Delta\sigma_z = \frac{3P}{2\pi z^2}\left[\frac{1}{1+(r/z)^2}\right]^{5/2}

Burada Δσz\Delta\sigma_z derinlikte oluşan ek düşey gerilmeyi, PP yüzeydeki noktasal yükü, zz yük noktasının altındaki derinliği ve rr yükleme noktasından yatay uzaklığı ifade eder. Bu teoriye göre gerilme artışı, yük noktasının hemen altında en yüksek değerine ulaşır ve hem derinlik hem de yükleme noktasından yatay uzaklık arttıkça giderek azalır.

Boussinesq teorisinden elde edilen gerilme artışı dağılımı, özellikle ani (elastik) oturmaOturmaBir temelin, altındaki zeminin yük altında sıkışması veya deformasyonu nedeniyle düşey yönde yaptığı yer değiştirme. hesaplarının ve tabaka tabaka konsolidasyon oturması hesaplarının temel girdisini oluşturur; bir temelin altındaki zeminde derinlik boyunca oluşan ek gerilmenin bilinmesi, o derinlikteki sıkışma miktarının tahmin edilebilmesi için zorunludur. Teori, zeminin gerçekte doğrusal elastik olmayan davranışını basitleştirdiğinden yaklaşık sonuçlar verir, ancak hesap kolaylığı ve pratikte yeterli doğruluğu nedeniyle günümüzde de temel tasarımında yaygın olarak kullanılmaya devam etmektedir; yumuşak killer üzerinde katı bir temel için ise genellikle Westergaard gerilme dağılımı teorisi tercih edilir.

Yazar

Yapı Tasarım Akademisi

M.Sc. ETH İnşaat Yüksek Mühendisi

Yapı ve Geoteknik Anabilim Dalları

Yapı ve Geoteknik Mühendisliği alanlarında uzmanlaşmış, ETH Zürich mezunu inşaat yüksek mühendisi. Deprem mühendisliği, zemin dinamiği ve yapısal tasarım üzerine odaklanıyor.