Doğrudan Kesme Deneyi[1]FHWA (2006). Soils and Foundations Reference Manual, Volume I, FHWA-NHI-06-088. Bölüm 5.Kaynağa Git

EN: Direct Shear Test

Diğer adları: Kesme Kutusu Deneyi

Zemin numunesini belirlenmiş bir düzlem boyunca keserek normal gerilme ile kayma dayanımı ilişkisini ölçen deney.

Doğrudan kesme deneyinde numune, iki parçalı kesme kutusuna yerleştirilir. Normal yük altında konsolidasyon sağlandıktan sonra parçalar birbirine göre yatay hareket ettirilir. Kesme kuvvetiKesme KuvvetiBir kesitin bir tarafındaki kuvvetlerin, kesite paralel bileşkesi; kesitte kayma gerilmesi doğuran iç kuvvet. ve yer değiştirmeDeplasmanBir yapı noktasının, yük etkisi altında ilk konumuna göre yaptığı yer değiştirme; yapısal analizin temel çıktılarından biri. birlikte ölçülür.

Temel gerilmeGerilmeBir kesite etkiyen iç kuvvetin, kesit alanına bölünmesiyle elde edilen, malzemenin iç direncini ifade eden temel mukavemet büyüklüğü. hesabı:

τ=FsA,σn=FnA\tau=\frac{F_s}{A},\qquad \sigma_n=\frac{F_n}{A}

şeklindedir. FsF_s kesme, FnF_n normal kuvvetNormal KuvvetBir kesite, kesit düzlemine dik (eksen doğrultusunda) etkiyen, çekme veya basınç olarak ortaya çıkan iç kuvvet. ve AA kullanılan kesme alanıdır. Yer değiştirmeyle alan değişimi, deney yöntemine göre düzeltilir.

Farklı normal yüklerdeki deneylerden dayanım zarfı oluşturulur. Kayma düzlemi kutu geometrisiyle belirlendiğinden sonuçlar bu sınır koşuluyla yorumlanır. Drenajlı dayanım için kesme hızı, fazla boşluk basıncının sönmesine izin verecek şekilde seçilir. Deney basit ve hızlı olduğu için granüler zeminlerde, zemin-yapı arayüzlerinde ve tekrarlı kesmeyle artık dayanım ölçümlerinde yaygın kullanılır. Kırılma düzleminin önceden belirlenmesi ve gerilmelerin numune içinde düzgün dağılmaması ise deneyin başlıca sınırlamalarıdır.

Bu terim hakkında detaylı yazıZeminde Kayma Mukavemeti Nedir? →

Yazar

Yapı Tasarım Akademisi

M.Sc. ETH İnşaat Yüksek Mühendisi

Yapı ve Geoteknik Anabilim Dalları

Yapı ve Geoteknik Mühendisliği alanlarında uzmanlaşmış, ETH Zürich mezunu inşaat yüksek mühendisi. Deprem mühendisliği, zemin dinamiği ve yapısal tasarım üzerine odaklanıyor.