Yanal Toprak Basıncı

EN: Lateral Earth Pressure

Bir istinat yapısının arkasındaki zeminin, yapının hareketine bağlı olarak sükunet, aktif veya pasif durumlar arasında değişen yatay itme kuvveti.

Yanal toprak basıncı, bir istinat duvarıİstinat DuvarıFarklı seviyelerdeki iki zemin kütlesi arasındaki kot farkını karşılayarak, arkasındaki zeminin yanal toprak basıncına karşı direnç gösteren düşey yapı elemanı., bodrum perdesi veya palplanşPalplanşZemine art arda çakılarak veya vibrasyonla batırılarak süreklilik gösteren bir perde oluşturan, çelik veya betonarme geçici/kalıcı istinat elemanı. gibi düşey bir yüzeye zemin kütlesi tarafından uygulanan yatay kuvveti tanımlayan genel kavramdır. Bu basıncın büyüklüğü sabit değildir; yüzeyin zemine göre yaptığı hareketin yönüne ve miktarına bağlı olarak üç farklı durum arasında değişir: yüzey hiç hareket etmiyorsa sükunetteki toprak basıncı, zeminden uzaklaşıyorsa aktif toprak basıncıAktif Toprak BasıncıBir istinat duvarının, arkasındaki zeminin genleşerek yer değiştirmesine izin vermesi durumunda ulaşılan, en düşük yanal toprak basıncı durumu., zemine doğru itiliyorsa pasif toprak basıncıPasif Toprak BasıncıBir istinat duvarının zemine doğru itilmesi durumunda, zemin göçmeden önce ulaşabileceği en yüksek yanal toprak basıncı durumu. oluşur.

Bir istinat yapısının tasarımında hangi basınç durumunun (veya bu üçünün bir kombinasyonunun) esas alınacağı, yapının rijitliğine ve izin verilen yer değiştirmeDeplasmanBir yapı noktasının, yük etkisi altında ilk konumuna göre yaptığı yer değiştirme; yapısal analizin temel çıktılarından biri. miktarına bağlıdır: hareketsiz, çok rijit bir bodrum duvarında genellikle sükunetteki basınç, hafifçe esneyebilen bir konsol istinat duvarında ise aktif basınç kullanılır. Yanal toprak basıncının yanlış tahmin edilmesi, istinat yapılarının devrilme, kayma veya taşıma gücüTaşıma Gücü (Zemin)Bir zeminin, kesme göçmesine veya aşırı oturmaya yol açmadan güvenle taşıyabileceği maksimum temel basıncı. açısından güvensiz tasarlanmasına yol açabilir.

Yazar

Yapı Tasarım Akademisi

M.Sc. ETH İnşaat Yüksek Mühendisi

Yapı ve Geoteknik Mühendisliği alanlarında uzmanlaşmış, ETH Zürich mezunu inşaat yüksek mühendisi. Deprem mühendisliği, zemin dinamiği ve yapısal tasarım üzerine odaklanıyor.