Kaldırma Kapasitesi
EN: Uplift Capacity
Bir temel veya ankraj elemanının, kendi ağırlığı, üzerindeki zemin ağırlığı ve çevre sürtünmesi/kohezyonu yoluyla, yukarı doğru (kaldırma/çekme) yönündeki kuvvetlere karşı gösterdiği direnç.
Kaldırma kapasitesi, bir temel veya ankrajAnkrajBir yapı elemanını veya istinat sistemini, gerilme altındaki bir çelik halat ya da çubuk aracılığıyla arkadaki sağlam zemine veya kayaya bağlayan destek elemanı. elemanının, kendi ağırlığı, üzerinde bulunan zemin prizmasının ağırlığı ve elemanın yan yüzeyleri boyunca gelişen zemin sürtünmesi/kohezyonu aracılığıyla, kendisini yukarı doğru çekmeye çalışan kuvvetlere karşı gösterdiği toplam dirençtir. Basınç altındaki klasik taşıma gücüTaşıma Gücü (Zemin)Bir zeminin, kesme göçmesine veya aşırı oturmaya yol açmadan güvenle taşıyabileceği maksimum temel basıncı. probleminin tam tersi bir yükleme durumunu temsil eder; buradaki kritik göçme mekanizmasıGöçme MekanizmasıBir taşıyıcı sistemde yeterli sayıda plastik mafsal oluşarak sistemin bir bütün olarak stabilitesini kaybetmesine yol açan hareket biçimi., elemanın üzerindeki zemin kütlesinin bir kırılma yüzeyiKırılma YüzeyiBir depremde fay üzerinde ani kırılmanın gerçekleştiği toplam alan; hiposantrden başlayarak yırtılma hızıyla genişleyen bölge. boyunca yukarı doğru sıyrılıp kopmasıdır.
Kaldırma kapasitesi, yüksek gerilim hattı direklerinin ve iletim kulelerinin temelleri, çekme ankrajları, yer altı su/yakıt depolarının kaldırma kuvvetine (basınç suyunun kaldırma etkisine) karşı sabitlenmesi ve rüzgar veya deprem yüküDeprem YüküDeprem sırasında yapının kütlesinin ivmelenmesinden kaynaklanan, tasarımda eşdeğer statik veya dinamik kuvvetlerle temsil edilen yatay etki. altında devrilme momentine karşı gelen kolonKolonAğırlıklı olarak eksenel basınç kuvveti taşıyan, düşey ve yatay yükleri kirişten temele aktaran düşey taşıyıcı eleman. temellerinin tasarımında kritik bir kontrol kriteridir. Kaldırma kapasitesinin hesabında, zemin üzerindeki göçme yüzeyinin şekline (dikey, koni biçimli veya eğik) bağlı farklı teorik yaklaşımlar (Balla, Meyerhof-Adams, Vesic teorileri gibi) kullanılır; çok katlı helis ankrajlarda (multi-helix anchor) ise her bir helis diskinin katkısının ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekebilir.
Bu tanım faydalı oldu mu?