Deviatör Gerilme[1][1]FHWA (2006). Soils and Foundations Reference Manual, Volume I, FHWA-NHI-06-088. Bölüm 5.Kaynağa Git

Deviatör gerilmeGerilmeBir kesite etkiyen iç kuvvetin, kesit alanına bölünmesiyle elde edilen, malzemenin iç direncini ifade eden temel mukavemet büyüklüğü., geleneksel üç eksenli basınç deneyinde izotropik çevre basıncına eklenen eksenel gerilme bileşenini ifade eder:

$$q=\sigma_1-\sigma_3 =\sigma'_1-\sigma'_3$$

$\sigma_1$ eksenel büyük asal gerilme, $\sigma_3$ yanal küçük asal gerilmedir. Doygun numunede aynı boşluk suyu basıncıBoşluk Suyu BasıncıZemin gözeneklerini dolduran suyun taşıdığı basınç; efektif gerilmenin toplam gerilmeden çıkarılan bileşeni. iki asal gerilmeden de çıkarıldığı için fark değişmez. Birim genellikle kPa’dır.

$q$ ile eksenel birim şekil değiştirmeŞekil DeğiştirmeBir malzemenin, gerilme etkisiyle orijinal boyutlarına göre yaşadığı boyutsuz, göreli deformasyon miktarı. arasındaki eğri, rijitlikRijitlikRijitlik, bir elemanın veya yapının yük altında ne kadar az şekil değiştirdiğini gösteren özelliktir; aynı yük altında daha az yer değiştiren sistem daha rijittir., tepe dayanım ve yükleme sonrası davranışın incelenmesinde kullanılır. Genel üç boyutlu gerilme durumlarında deviatorik büyüklük gerilme değişmezleriyle tanımlanır; yukarıdaki fark eksenel simetrili basınç koşuluna aittir. Kırılma anındaki deviatör gerilme, drenajsız deneylerde drenajsız kayma dayanımının iki katına eşittir: $s_u=q_f/2$. Kritik durum zemin mekaniğinde ise $q$, ortalama efektif gerilmeEfektif GerilmeZemin iskeletinin gerçekte taşıdığı gerilme; toplam gerilmeden gözenek suyu basıncının çıkarılmasıyla elde edilen, zemin mekaniğinin temel ilkesi (Terzaghi). $p'$ ile birlikte gerilme yolunun çizilmesinde kullanılır.