SPT Deneyi Nedir, Nasıl Yapılır? N Değeri ve Düzeltmeler

Standart Penetrasyon Deneyi (SPT), sondaj kuyusundaki numune alıcının zemine belirli bir mesafe ilerletilmesi için gereken darbe sayısının ölçüldüğü arazi deneyidir. Deney sırasında örselenmiş zemin numunesi de alınır. Elde edilen SPT N değeri, deney koşulları ve zemin türüyle birlikte yorumlanan bir penetrasyon direnci göstergesidir.

Bir sondaj raporunda yalnızca “N = 18” yazması, bu verinin her hesapta doğrudan kullanılabileceği anlamına gelmez. Önce darbe kaydının nasıl oluştuğu, ardından hangi düzeltmelerin yapıldığı bilinmelidir. Bu yazıda ham deney kaydından başlayarak N, N60 ve (N1)60 değerlerine adım adım geçeceğiz.

Standart Penetrasyon Deneyi Neyi Ölçer?

İngilizce adı Standard Penetration Test olan deneyde ölçülen temel büyüklük, standart numune alıcının zemine çakılması için gereken darbe sayısıdır. Bu sayı hem zeminin direncinden hem de deney düzeneğinin zemine aktardığı enerjiden etkilenir. Aynı zeminde farklı enerji verimiyle çalışan iki düzenek, farklı ham N değerleri verebilir.

SPT, doğrudan temel taşıma gücünü, oturmayı veya bir binanın deprem güvenliğini ölçmez. Bu konular için deney verileri, zemin profili ve diğer araştırma sonuçlarıyla birlikte kullanılır. Çeşitli zemin özellikleri ile SPT arasında geliştirilmiş ampirik ilişkiler vardır; ancak her ilişkinin geçerli olduğu zemin ve beklediği düzeltilmiş N tanımı farklı olabilir.

Numune alınması, deneyin önemli bir avantajıdır. Alınan malzemenin rengi, dane yapısı ve tabaka özellikleri incelenebilir; uygun numuneler üzerinde sınıflandırma deneyleri yapılabilir. Bununla birlikte çakma işlemi zeminin doğal yapısını bozar. Bu numuneyi, örselenmemiş numune gerektiren bir dayanım veya sıkışabilirlik deneyinin girdisi gibi değerlendirmek doğru olmaz.

SPT Deneyi Hangi Zeminlerde Uygulanır?

Kumlarda ve Killi Zeminlerde Kullanım

SPT, özellikle kumlu zeminlerin araştırılmasında yaygın bir yöntemdir. Kumlarda penetrasyon direnci, uygun düzeltmeler ve korelasyonlarla bağıl sıkılık ve bazı mühendislik özelliklerinin değerlendirilmesine yardımcı olur. Kumun dane dağılımı, ince dane içeriği ve gerilme koşulları bu yorumun parçasıdır.

Killi zeminlerde de deney yapılabilir ve numune alınabilir. Ancak darbe sayısı ile kıvam veya drenajsız kayma dayanımı arasındaki ilişkiler önemli saçılım gösterebilir. Kum için kullanılan bir bağıntı kil için kullanılamaz; kildeki yaklaşık korelasyon da doğrudan bir laboratuvar dayanım ölçümünün yerini tutmaz.

Çakıllı Zeminlerde ve Yumuşak Killerde Sınırlamalar

İri bir çakıl veya blok, numune alıcının girişini engelleyebilir. Böyle bir durumda yüksek darbe sayısı, çevredeki zemin kütlesinin tamamının aynı derecede dirençli olduğunu göstermeyebilir. Numune geri kazanımı, komşu deneyler ve sondaj sırasında gözlenen ilerleme birlikte incelenmelidir.

Çok yumuşak killerde ise darbe sayısının küçük olması ve düzeneğin kendi ağırlığıyla ilerleyebilmesi, SPT’nin ayırt etme gücünü sınırlar. Araştırma amacına göre başka arazi deneyleri ve uygun numune alma yöntemleri gerekir. ASTM’nin kumlarda normalize SPT değerini konu alan D6066 standardının açık kapsam açıklamaları da yumuşak killer ve iri daneli zeminlerdeki sınırlamalara dikkat çeker.

SPT Deneyi Nasıl Yapılır?

Deney Düzeneği

Temel düzenek; sondaj kuyusu, tijler, yarık tüplü numune alıcı, darbe başlığı ve çekiç sisteminden oluşur. Geleneksel standart düzenekte 63,5 kg çekiç, 76 cm düşme yüksekliği ile darbe oluşturur. Darbe, tijler aracılığıyla numune alıcıya aktarılır. Çekiç sistemi ve çalışma biçimi, aktarılan gerçek enerjiyi etkiler.

SPT düzeneğinin kesiti: yüzeydeki 63,5 kg şahmerdan, örs, tij, muhafaza borusu ve kuyu tabanının altındaki zemine giren yarık tüplü numune alıcı; sağda numune alıcının açık kesici ağzı ve içindeki zemin numunesi. — Görsel 1 - Figure 1 - SPT düzeneğinde darbenin numune alıcıya iletimi ve sondaj kuyusunun kesiti. Numune alıcı, temizlenmiş kuyu tabanının altındaki zemine çakılır. Sağdaki detay numune alıcının boyuna kesitidir; çizim ölçekli değildir.

Kuyunun ve Deney Seviyesinin Hazırlanması

Sondaj, deney yapılacak seviyeye kadar ilerletilir. Kuyu tabanındaki gevşek malzeme temizlenir; tabanın gereksiz biçimde örselenmemesine dikkat edilir. Kuyu stabilitesi, muhafaza borusu ve kullanılan sondaj sıvısı gibi koşullar kontrol edilir. Özellikle su altındaki kumlarda kuyu içindeki hidrolik koşulların zemini gevşetmesi, deney sonucunu değiştirebilir.

Numune alıcı tabana indirilir. Çekiç darbelerine başlamadan önce kendi ağırlığı veya düzenek ağırlığıyla oluşan ilerleme varsa kaydedilir. Deney seviyesi, kuyu çapı, tij boyu, numune alıcının tipi ve çekiç sistemi de föye yazılır. Sonradan yapılacak düzeltmeler için bu bilgiler gerekir.

Üç Adet 15 cm İlerlemenin Kaydedilmesi

Numune alıcı, normal tamamlanan deneyde toplam 45 cm ilerletilir. Darbe sayısı her 15 cm için ayrı tutulur:

0–15 cm: Oturma, yani başlangıç yerleşme ilerlemesi.
15–30 cm: N hesabına giren ilk ölçüm aralığı.
30–45 cm: N hesabına giren ikinci ölçüm aralığı.

Numune alıcının kuyu tabanından itibaren 15, 30 ve 45 cm ilerlediği üç konum. İlk 15 cm'deki 6 darbe N hesabına alınmaz; sonraki iki aralığın 8 ve 10 darbesi toplanarak N eşittir 18 bulunur. — Görsel 2 - Figure 2 - Numune alıcının üç ilerleme aşaması ve ham N hesabı. İlk 15 cm’nin kaydı korunur; N hesabında sonraki 30 cm kullanılır. Tamamlanan bir deney için örnek kayıttır; ekipman ölçüleri ölçekli değildir.

Belirlenen durdurma koşuluna ulaşılırsa 45 cm’yi tamamlamak için zorlamaya devam edilmez; gerçekleşen ilerleme kaydedilir. Deneyin uygulanmasında ve durdurulmasında, iş için belirlenmiş standardın ilgili baskısı esas alınır. Buradaki adımlar, deney mantığını açıklayan bir özettir.

Numunenin Alınması ve Föyün Tamamlanması

Numune alıcı yüzeye çıkarılır ve açılır. Geri kazanılan numunenin miktarı ve gözlenen özellikleri kaydedilir; numune, sondaj ve derinlik bilgileriyle etiketlenir. Deneyin sayısal sonucu ile numunenin ait olduğu seviyenin eşleştirilebilmesi gerekir.

Föyde yalnızca nihai N değerini bırakmak önemli bilgileri kaybettirir. Üç ilerleme aralığının ayrı darbe sayıları, tamamlanamayan ilerlemeler ve deney sırasında karşılaşılan sıra dışı durumlar korunmalıdır. Böylece raporu inceleyen kişi, sonucun normal tamamlanan bir deneyden mi yoksa kısmi ilerlemeden mi geldiğini görebilir.

SPT N Değeri Nasıl Hesaplanır? N30 Ne Demektir?

Tamamlanan deneyde ilk 15 cm’nin darbe sayısı N hesabına alınmaz. Bu dilim, numune alıcının tabana yerleşmesine ve sondajdan etkilenmiş bölgenin geçilmesine ayrılan başlangıç ilerlemesidir. Kaydının tutulması yine de gereklidir; ilk dilimi dışarıda bırakmak, kötü kuyu hazırlığının bütün etkilerini ortadan kaldırmaz.

İkinci ve üçüncü 15 cm’deki darbe sayıları toplanır:

N=N_2+N_3

Tablo 1 - Table 1 - Örnek ham SPT kaydı. Bütün ilerleme aralıkları tamamlanmıştır.
İlerleme aralığı	Darbe sayısı	N hesabındaki yeri
0–15 cm	6	Kaydedilir, toplama alınmaz.
15–30 cm	8	Toplama alınır.
30–45 cm	10	Toplama alınır.

Bu kayıtta N = 8 + 10 = 18 bulunur. Üç dilimin tamamını toplayarak 24 yazmak hatalıdır. N’yi oluşturan son iki dilim, birlikte 15–45 cm aralığını, yani toplam 30 cm ilerlemeyi kapsar.

Bazı raporlarda kullanılan N30 gösterimi, bu 30 cm’lik ilerlemenin darbe sayısını belirtir. N60 ifadesindeki 60 ise ilerleme mesafesi değildir; referans enerji oranını ifade eder. Raporun sembol açıklamalarını okuyarak hangi gösterimin kullanıldığını doğrulamak gerekir.

SPT Deneyinde Refü Ne Demektir?

Refü, numune alıcının ilerlemesinin çok güçleştiği ve deneyin ilgili durdurma koşulları çerçevesinde tamamlanamadığı durumlar için kullanılan ifadedir. Yalnızca “refü” yazılması, deneyin ne kadar ilerlediğini ve bu ilerleme için kaç darbe uygulandığını anlatmaz.

Örneğin 50 darbe / 10 cm kaydı, belirtilen ilerleme diliminde 50 darbe ile yalnızca 10 cm penetrasyon sağlandığını gösterir. Bu kayıt “N = 50” diye aktarılmamalıdır. Önceki dilimlerin kayıtlarıyla birlikte, tamamlanan gerçek ilerleme yazılmalıdır. “10 cm için 50 ise 30 cm için 150 olur” biçiminde orantı kurmak, ölçülmemiş bir N değeri üretir.

FHWA’nın 2002 tarihli saha araştırması kılavuzunda, çok yüksek darbe sayısı veya darbeye rağmen ilerlememe gibi deney durdurma durumları açıklanır. Uygulamada sınırlar kullanılan standarda ve şartnameye göre açıkça tanımlanmalı; durdurma olayı ile zeminin jeolojik tanımı birbirinden ayrılmalıdır.

Refüyle karşılaşmak tek başına kesin olarak kayaya ulaşıldığını göstermez. İri bir dane, blok veya çok sıkı bir tabaka da ilerlemeyi sınırlayabilir. Kaya tanısı; sondaj ilerlemesi, karot veya diğer numuneler ve çevredeki araştırma verileriyle desteklenir.

SPT Düzeltmeleri: N, N60 ve (N1)60 Arasındaki Farklar

Ham N değerini yorumlamadan önce kullanılacak yöntemin hangi N tanımını istediği belirlenir. Aşağıdaki gösterimler farklı düzeltme düzeylerini anlatır. Bir raporda zaten uygulanmış düzeltmeyi ikinci kez uygulamak, sonucu sistematik olarak değiştirir.

Enerji Oranı ve N60 Düzeltmesi

Çekicin teorik potansiyel enerjisinin tamamı tijlere aktarılamaz. Enerji oranı (ER), ölçülen aktarılmış enerjinin referans teorik enerjiye oranıdır. Enerji ölçümü, tij üzerindeki uygun ölçüm düzeneğiyle yapılır; yalnızca çekicin otomatik olması belirli bir ER değerini garanti etmez.

ER yüzde cinsinden yazıldığında, yüzde 60 referans enerjiye dönüşüm katsayısı:

C_E=\frac{ER}{60}

Örneğin ER = %75 için $C_E=75/60=1{,}25$ olur. Daha yüksek enerjiyle kaydedilmiş bir darbe sayısı, yüzde 60 enerji düzeyine taşınırken büyür; daha az enerjili her darbe için aynı ilerlemeyi sağlamak daha fazla darbe gerektirir.

Tij Boyu, Kuyu Çapı ve Numune Alıcı Düzeltmeleri

Enerjinin yanında deney geometrisi ve ekipman farklılıkları için de katsayılar kullanılabilir. Bu yazıdaki örnekte, Youd ve diğerlerinin 2001 tarihli çalışmasındaki düzeltme çerçevesi izlenmiştir:

N_{60}=N\,C_E\,C_B\,C_R\,C_S

$C_B$ : Kuyu çapı düzeltmesi.
$C_R$ : Tij boyu düzeltmesi.
$C_S$ : Numune alıcı düzeltmesi.

Kaynaklarda N60 gösteriminin kapsamı farklı olabilir; bazıları bu gösterimi yalnızca enerji düzeltmesi için kullanır. Bu nedenle raporda sembolün yanında uygulanan katsayılar da belirtilmelidir. Tij uzunluğu için gerçek düzenek boyu kullanılmalı; bunu her durumda deney derinliğiyle aynı kabul etmekten kaçınılmalıdır.

Örtü Gerilmesi Düzeltmesi ve (N1)60

Aynı kum, farklı efektif örtü gerilmesi altında farklı penetrasyon direnci gösterebilir. Belirli bir referans gerilmeye normalizasyon gerektiğinde:

(N_1)_{60}=C_N\,N_{60}

yazılır. Buradaki $C_N$ , kullanılan değerlendirme yöntemine bağlı örtü gerilmesi düzeltmesidir. Youd ve diğerlerinin sunduğu yaklaşımlardan biri, uygun uygulama aralığında şöyledir:

C_N=\min\left(\sqrt{\frac{P_a}{\sigma'_{v0}}},\ 1{,}7\right)

$P_a$ referans basınçtır; aşağıdaki eğitim örneğinde yaklaşık 100 kPa alınmıştır. $\sigma'_{v0}$ ise deney sırasında ilgili seviyedeki düşey efektif gerilmedir. İki basınç aynı birimde kullanılmalıdır. Efektif gerilme hesaplanırken zemin ağırlıkları ve boşluk suyu basıncı dikkate alınır.

Bu ifade bütün zeminler ve bütün gerilme düzeyleri için evrensel bir düzeltme değildir. Kaynakta özellikle yüksek örtü gerilmelerinde belirsizlik ve kullanım sınırları tartışılır. Başka bir korelasyonun veya sıvılaşma yönteminin farklı $C_N$ bağıntısı istemesi mümkündür; seçilen yöntemin kuralları bir bütün olarak izlenmelidir.

İnce Dane Düzeltmesi ve Temiz Kum Eşdeğeri

Bazı SPT tabanlı sıvılaşma yöntemlerinde, ince dane etkisini hesaba katmak üzere $(N_1)_{60cs}$ , yani temiz kum eşdeğeri değer kullanılır. Bu dönüşüm, seçilen yöntemin ince dane tanımına ve bağıntılarına bağlıdır. Dane boyu dağılımı ve uygun zemin sınıflandırması bu nedenle önem taşır.

İnce dane düzeltmesi her taşıma gücü veya oturma hesabından önce otomatik uygulanan bir işlem değildir. Önce hesap yönteminin hangi girdiyi beklediği okunur; ardından o girdiye karşılık gelen düzeltmeler yapılır.

Çözümlü Örnek: Ham SPT Kaydından Düzeltilmiş Değere

Verilenler ve Kabuller

Yukarıdaki 6, 8, 10 darbe kaydını kullanalım. Örnek, kumlu bir tabakada 7,5 m deney derinliği için hazırlanmış varsayımsal bir eğitim hesabıdır. Aşağıdaki değerler gerçek bir saha ölçümü değildir. Bir projede enerji oranı ölçüm raporundan, ekipman bilgileri deney föyünden ve efektif gerilme zemin profilinden elde edilir.

Tablo 2 - Table 2 - Hesap girdileri. Ekipman katsayıları, Youd ve diğerleri (2001), Tablo 2’deki sınıflandırmaya göre seçilmiştir.
Girdi	Örnekteki kabul	Katsayı / hesap değeri
Ham darbe kaydı	6 / 8 / 10	N = 18
Enerji oranı	%75	C_E = 1,25
Kuyu çapı	100 mm	C_B = 1,00
Tij boyu	8 m	C_R = 0,95
Numune alıcı	Kaynağın standart numune alıcı sınıfı	C_S = 1,00
Düşey efektif gerilme	80 kPa	σ′_v0 = 80 kPa
Referans basınç	100 kPa	P_a = 100 kPa

Buradaki numune alıcı katsayısı, yalnızca deney adının “SPT” olmasından çıkarılmamıştır. Kullanılan numune alıcının yapısı, ilgili kaynakta tarif edilen referans düzenekle eşleştirilmiştir. Benzer şekilde kuyu çapı ve tij boyu katsayıları da yalnızca bu örnekteki boyutlar için seçilmiştir.

Hesap Adımları

Önce enerji ve ekipman düzeltmeleri uygulanır:

N_{60}=18\times1{,}25\times1{,}00\times0{,}95\times1{,}00 =21{,}375\approx21{,}4

Ardından, örnekte seçilen örtü gerilmesi bağıntısıyla:

C_N=\sqrt{\frac{100}{80}}\approx1{,}118

bulunur. Sonuç 1,7 sınırının altında kaldığı için ayrıca sınırlandırılmaz:

(N_1)_{60}=1{,}118\times21{,}375\approx23{,}9

Sonuçların anlamı farklıdır: N = 18 ham darbe kaydıdır; N60 ≈ 21,4 burada tanımlanan enerji ve ekipman düzeltmelerini içerir; (N1)60 ≈ 23,9 ayrıca seçilen referans örtü gerilmesine normalize edilmiştir. Bunlar üç ayrı deney sonucu değildir.

Hesabın kapsamı: İnce dane bilgisi ve kullanılacak sıvılaşma yöntemi seçilmediği için temiz kum eşdeğeri hesaplanmadı. Bu üç sayıdan tek başına temel boyutu, izin verilebilir taşıma basıncı veya deprem güvenliği sonucu da çıkarılamaz.

SPT Sonuçları ve Sondaj Logu Nasıl Yorumlanır?

Derinlik, Zemin Tanımı ve Suyu Birlikte Okumak

Sondaj logunda her SPT kaydı; deney derinliği, tabaka tanımı, numune bilgisi ve yeraltı suyu gözlemleriyle eşleştirilir. Aşağıdaki kısa tablo, kayıt okuma mantığını göstermek için hazırlanmıştır. Zemin tanımları da sayılar da temsilidir.

Tablo 3 - Table 3 - Varsayımsal bir sondaj logundan seçilmiş seviyeler. Darbe kayıtları düzeltilmemiş ham değerlerdir.
Başlangıç derinliği	Örnek zemin tanımı	Üç dilimin kaydı	Ham sonuç
4,5 m	İnce kum	4 / 6 / 7	N = 13
6,0 m	Siltli kum	5 / 7 / 9	N = 16
7,5 m	Kum	6 / 8 / 10	N = 18
9,0 m	Çakıllı kum	12 / 50 darbe–10 cm / yapılmadı	Kısmi ilerleme; normal N üretilmez.

Tabloda ilk üç seviyede ham darbe sayısı artmaktadır. Ancak bunun tamamını sıkılık artışına bağlamak mümkün değildir: derinlikle efektif gerilme değişmiş, zemin tanımı da farklılaşmıştır. Son seviyedeki kısmi ilerleme ise doğrudan “N çok yüksek, dolayısıyla taşıma gücü çok yüksek” sonucuna dönüştürülemez.

Yeraltı suyu için ölçüm tarihi ve sondajdan sonra beklenen süre de önemlidir. Delgi sırasında gözlenen su seviyesi, her zeminde dengelenmiş yeraltı suyu seviyesini temsil etmeyebilir. Efektif gerilme hesabına alınan su bilgisi, araştırma koşullarıyla tutarlı olmalıdır.

Bağıl Sıkılık, Kıvam ve Tek Değerin Sınırı

Kumlarda bağıl sıkılık, killerde kıvam yorumuna yardımcı olan tablolar vardır. Böyle bir tablo kullanılırken ilk kontrol, tablonun N, N60 veya (N1)60 değerlerinden hangisini istediğidir. İkinci kontrol, incelenen zeminin tablonun geliştirildiği koşullara uygunluğudur. Tanımı belirtilmeyen bir N tablosundan kesin sınıf veya dayanım üretmek güvenilir değildir.

Tek bir deney noktası, bütün araziyi temsil etmez. Komşu seviyeler, diğer sondajlar ve laboratuvar sonuçlarıyla tutarlılık aranır. Beklenmedik yüksek veya düşük bir değer, hemen ortalamaya katılmadan önce föy ve uygulama koşulları üzerinden incelenir. Amaç, farklı zemin tabakalarını tek bir ortalamanın içinde görünmez hale getirmeden geoteknik modeli kurmaktır.

SPT Verisi Mühendislik Hesaplarında Nasıl Kullanılır?

Taşıma Gücü ve Oturma

Uygun zeminler için SPT tabanlı korelasyonlar, temel davranışının değerlendirilmesine katkı sağlar. Temelin boyutları, gömülme derinliği, yükü, su koşulları ve etkilenen tabakalar ayrıca gerekir. Taşıma gücü yeterli görünse bile oturma koşulu belirleyici olabilir. Zeminin kayma mukavemeti ile deformasyon davranışı aynı özellik değildir.

Yerel Zemin Sınıfı

Yerel zemin sınıfı belirlenirken ilgili düzenlemenin öngördüğü zemin parametreleri ve profil değerlendirmesi kullanılır. Bir derinlikteki tek ham N değerinden tüm profil için sınıf atanmaz. Parametre tanımları ve değerlendirme kapsamı için yerel zemin sınıfları yazısına bakılabilir.

Sıvılaşma Değerlendirmesi

SPT tabanlı sıvılaşma yöntemlerinde normalize penetrasyon direnci, zeminin çevrimsel direncinin değerlendirilmesinde kullanılır. Deprem etkisi, efektif gerilme, yeraltı suyu, ince dane özellikleri ve yönteme özgü düzeltmeler de hesabın parçasıdır. Yüksek veya düşük bir N değerini tek başına “sıvılaşır / sıvılaşmaz” etiketi olarak kullanmak yeterli değildir. Mekanizma zemin sıvılaşması yazısında ayrıca açıklanmıştır.

SPT ile CPT Arasındaki Farklar Nelerdir?

SPT ve koni penetrasyon deneyi (CPT), zemini farklı ölçümlerle araştırır. SPT’de darbelerle ilerletilen numune alıcı kullanılırken CPT’de koni zemine kontrollü hızla itilir. CPT’de uç direnci ve çevre sürtünmesi; piezokoni deneyinde bunlara ek olarak boşluk suyu basıncı ölçülebilir.

Tablo 4 - Table 4 - SPT ve CPT’nin temel veri özellikleri.
Özellik	SPT	CPT / CPTu
Temel ölçüm	Belirli ilerleme için darbe sayısı	Koni uç direnci, çevre sürtünmesi; CPTu’da boşluk suyu basıncı
Derinlik boyunca veri	Seçilen seviyelerde ayrı kayıtlar	İlerleme boyunca sık aralıklı, yaklaşık sürekli profil
Zemin numunesi	Örselenmiş numune alınabilir.	Standart koni ölçümünde numune alınmaz.
Yorumda öne çıkan konu	Enerji, ekipman, sondaj koşulları ve numune bilgisi	Ölçüm kalitesi, zemin davranış türü ve kullanılan korelasyonlar

SPT’nin numune bilgisi ile CPT’nin ayrıntılı direnç profili birbirini tamamlayabilir. Deney seçimi; zemin koşulları, erişim, araştırma derinliği ve çözülmesi gereken mühendislik sorusuna bağlıdır. İri daneler ve çok dirençli tabakalar her iki yöntemin uygulanmasını da sınırlayabilir; bütün araziler için tek bir üstün deney yoktur.

Sıkça Sorulan Sorular

SPT deneyleri hangi derinlik aralıklarında yapılır?

Deney seviyeleri, zemin araştırma programı ve uygulanacak şartnameye göre belirlenir. Tabaka değişimleri, araştırmanın amacı ve önceki bulgular ek deney gerektirebilir. Bütün projelerde geçerli, koşulsuz tek bir metre aralığı vermek uygun değildir.

SPT düzeltmeleri Excel ile hesaplanabilir mi?

Evet. Ham darbe kayıtları, katsayılar, kaynakları ve birimleri ayrı hücrelerde tutularak hesap yapılabilir. Tabloyu kullanmadan önce sonucu bilinen bir örnekle doğrulamak; eksik veri, yanlış birim ve daha önce uygulanmış düzeltmenin yeniden uygulanması için kontroller eklemek gerekir.

Kaynaklar ve İleri Okuma

[1]FHWA (2006). Geotechnical Aspects of Pavements, NHI-05-037, Bölüm 4. SPT ve CPT uygulamaları, ölçümler ve yöntemlerin sınırları.
[2]FHWA (2002). Subsurface Investigations — Geotechnical Site Characterization, NHI-01-031. SPT uygulaması ve saha kayıtları. Arşiv yayını.
[3]Youd, T. L. ve diğerleri (2001). Liquefaction Resistance of Soils: Summary Report from the 1996 NCEER and 1998 NCEER/NSF Workshops. Journal of Geotechnical and Geoenvironmental Engineering, 127(10), 817–833. Özellikle Tablo 2 ve örtü gerilmesi düzeltmesi.
[4]ASTM D6066/D6066M-24. Standard Test Method for Measuring Normalized Standard Penetration Test (SPT) Value, N60, of Sands. Açık erişimli kapsam ve kullanım açıklamaları; standardın tam metni kullanılmamıştır.