Yanal Burulmalı Burkulma

EN: Lateral-Torsional Buckling

Eğilmeye çalışan narin bir kirişin, basınç başlığının yana doğru sapması ve kesitin eş zamanlı burulmasıyla oluşan burkulma türü.

Yanal burulmalı burkulmaBurkulmaİnce cidarlı veya narin bir elemanın basınç altında, malzeme dayanımına ulaşmadan ani bir yana sapma ile stabilitesini kaybetmesi., eğilme momentiEğilme MomentiBir kesite etkiyen, kesiti eğmeye çalışan; kesitin bir tarafındaki kuvvetlerin o kesite göre moment toplamından oluşan iç kuvvet. etkisindeki narin bir çelik kirişin, basınç altındaki başlığının düzlem dışına doğru yana sapması ve bu sapmaya eşlik eden kesit burulmasıyla birlikte ortaya çıkan bir stabiliteStabiliteBir yapının veya elemanın, dengesini bozan küçük bir etki sonrasında yeniden denge konumuna dönebilme ya da bu konum civarında kalabilme özelliği. kaybı türüdür. Kirişin basınç başlığı, eksenel basınç elemanına benzer şekilde burkulmaya yatkındır; ancak başlık, gövde üzerinden çekme bölgesine bağlı olduğundan, saf yana sapma yerine burulmayla birleşmiş karmaşık bir davranış sergiler.

Yanal burulmalı burkulma dayanımıBurkulma DayanımıBir basınç elemanının, burkulma yoluyla stabilite kaybetmeden taşıyabildiği maksimum eksenel yük.; kirişin açıklığı boyunca yanal mesnetlenme aralığına, kesitin burulmaBurulmaBir elemanın ekseni etrafında dönme eğilimi yaratan, kesitte kayma gerilmesi doğuran dış moment etkisi. ve çarpılma rijitliğine, yükleme koşuluna ve moment diyagramının şekline bağlıdır. Bu nedenle yeterli sayıda ve sıklıkta yanal mesnetlenme (örneğin döşemeDöşemeDüşey yükleri taşıyan, kullanım alanını oluşturan ve yatay yükleri diyafram olarak düşey elemanlara aktaran yatay taşıyıcı eleman. diyaframına bağlantı) sağlamak, narin kirişlerin yanal burulmalı burkulmaya karşı en etkili ve ekonomik koruma yöntemidir; iyi yanal mesnetlenmiş bir kirişKirişAğırlıklı olarak eğilme momenti ve kesme kuvveti taşıyan, döşeme yüklerini kolon veya perdelere aktaran yatay taşıyıcı eleman. tam plastik moment kapasitesine ulaşabilirken, mesnetsiz uzun bir kirişte kapasite büyük ölçüde bu burkulma modu tarafından sınırlanır.

Yazar

Yapı Tasarım Akademisi

M.Sc. ETH İnşaat Yüksek Mühendisi

Yapı ve Geoteknik Mühendisliği alanlarında uzmanlaşmış, ETH Zürich mezunu inşaat yüksek mühendisi. Deprem mühendisliği, zemin dinamiği ve yapısal tasarım üzerine odaklanıyor.