Burulma

Burulma, bir yapısal elemana kendi ekseni etrafında dönme eğilimi yaratan bir moment (burulma momenti) uygulanması sonucu oluşan iç etkidir. Burulma momenti, kesitte kayma gerilmesiKayma GerilmesiBir kesit düzlemine paralel etkiyen, iki bitişik malzeme katmanını birbirine göre kaydırmaya çalışan gerilme türü. doğurur; dairesel ve kalın cidarlı kapalı kesitlerde bu gerilme dağılımıGerilme DağılımıBir kesit üzerindeki gerilmenin, kesit noktasına bağlı olarak değişim gösterdiği dağılım biçimi. nispeten basit hesaplanabilirken, ince cidarlı açık kesitlerde (I, U, L profiller) burulma davranışı çok daha karmaşıktır ve genellikle “serbest burulma” ile “çarpılmalı burulma” olmak üzere iki bileşene ayrılır.

Yapı mühendisliğinde burulma, genellikle ikincil bir etki olarak ortaya çıkar: örneğin bir kirişe yükün kesme merkezinden geçmeyen bir noktadan uygulanması veya bir binada rijitlik merkeziRijitlik MerkeziBir katta uygulanan yatay kuvvetin, ek bir burulma oluşturmadan geçmesi gereken, düşey elemanların rijitliklerine göre belirlenen nokta. ile kütle merkezinin çakışmaması durumlarında görülür. Kapalı kutu kesitler, açık kesitlere kıyasla burulmaya karşı çok daha yüksek rijitlikRijitlikRijitlik, bir elemanın veya yapının yük altında ne kadar az şekil değiştirdiğini gösteren özelliktir; aynı yük altında daha az yer değiştiren sistem daha rijittir. gösterir; bu nedenle burulma etkisinin baskın olduğu elemanlarda (köprü tabliyeleri, yüksek burulma talebi olan kirişler) kutu kesit tercih edilir.