Düzensizlik Türleri (A1-A2-A3, B1-B2)[1][1]TBDY 2018, Madde 3.6.1, Tablo 3.6

TBDY 2018, yapısal düzensizlikleri planda görülenler ve düşey doğrultuda görülenler olmak üzere kodlanmış beş ana başlıkta tanımlar.

Planda düzensizlikler:

• A1 (BurulmaBurulmaBir elemanın ekseni etrafında dönme eğilimi yaratan, kesitte kayma gerilmesi doğuran dış moment etkisi. Düzensizliği): Bir kattaki maksimum göreli kat ötelemesinin, o kattaki ortalama göreli ötelemeye oranı olan Burulma Düzensizliği KatsayısıBurulma Düzensizliği Katsayısı (η_bi)Bir kattaki en büyük göreli ötelemenin aynı kattaki ortalama göreli ötelemeye oranı. $\eta_{bi}$‘nin 1.2’den büyük olması ($\eta_{bi} = (\Delta_i^{(X)})_{max} / (\Delta_i^{(X)})_{ort} > 1.2$).
• A2 (Döşeme SüreksizliğiDöşeme Süreksizliği (A2)Döşemede, deprem kuvvetlerini düşey taşıyıcı sistem elemanlarına güvenle aktaramayacak büyüklükte boşluk veya rijitlik/dayanım azalması bulunması durumunda ortaya çıkan planda düzensizlik türü.): Döşemede yeterli rijitlikRijitlikRijitlik, bir elemanın veya yapının yük altında ne kadar az şekil değiştirdiğini gösteren özelliktir; aynı yük altında daha az yer değiştiren sistem daha rijittir. ve bütünlüğü sağlayamayacak büyüklükte boşluk veya kesinti bulunması.
• A3 (Planda Çıkıntılar Bulunması): Kat planında girinti/çıkıntıların belirli oranları aşması.

Düşeyde düzensizlikler:

• B1 (Zayıf KatZayıf KatBir katın yatay dayanımının, bitişik kata göre TBDY 2018'de tanımlanan sınırın altında kalması durumunda ortaya çıkan düşey düzensizlik türü (B1).): Bir katın yatay dayanımının bitişik kata göre belirli bir oranın altında kalması.
• B2 (Yumuşak Kat): Bir katın rijitliğinin bitişik kata göre belirli bir oranın altında kalması.

Bu kodların her biri, tespit edildiğinde farklı bir mühendislik müdahalesi gerektirir: A1 tespit edildiğinde ek dışmerkezlik büyütme katsayısıEk Dışmerkezlik Büyütme Katsayısı (D_bi)Eşdeğer deprem yükü hesabında belirli burulma düzensizliği değerleri için yüzde 5 ek dışmerkezliği artıran katsayı. uygulanır ve bazı durumlarda doğrusal olmayan analiz zorunlu hâle gelir; B1 ve B2 düzensizlikleri ise genellikle taşıyıcı sistemin o katta güçlendirilmesini veya düzeltilmesini gerektirir. Bir binada birden fazla düzensizlik türü aynı anda bulunabilir; bu durum yönetmelikte “düzensizliklerin birlikte bulunması” olarak ayrıca ele alınır ve genellikle daha kısıtlayıcı hesap yöntemlerinin (doğrusal olmayan analiz gibi) kullanılmasını zorunlu kılar.