Ek Dışmerkezlik Büyütme Katsayısı (Dbi)[1]AFAD (2018). Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği. Bölüm 4.7, ek dışmerkezlik hükümleri.Kaynağa Git

EN: Accidental Eccentricity Amplification Factor

Eşdeğer deprem yükü hesabında belirli burulma düzensizliği değerleri için yüzde 5 ek dışmerkezliği artıran katsayı.

Ek dışmerkezlikEk DışmerkezlikKütle ve rijitlik dağılımındaki hesaba katılamayan belirsizlikleri karşılamak için, hesaplanan dışmerkezliğe yönetmelikçe eklenmesi zorunlu tutulan ek (kazai) dışmerkezlik payı. büyütme katsayısı, eşdeğer deprem yüküDeprem YüküDeprem sırasında yapının kütlesinin ivmelenmesinden kaynaklanan, tasarımda eşdeğer statik veya dinamik kuvvetlerle temsil edilen yatay etki. yöntemiyle yapılan hesapta 1,2<ηbi≤2,01{,}2<\eta_{bi}\leq2{,}0 olan katta kullanılan çarpandır. BurulmaBurulmaBir elemanın ekseni etrafında dönme eğilimi yaratan, kesitte kayma gerilmesi doğuran dış moment etkisi. düzensizliği katsayısından şöyle elde edilir:

Dbi=(ηbi1,2)2eek=±0,05BiDbiD_{bi}=\left(\frac{\eta_{bi}}{1{,}2}\right)^2 \qquad e_{\mathrm{ek}}=\pm0{,}05B_iD_{bi}

BiB_i katın deprem doğrultusuna dik plan boyutunu, eeke_{\mathrm{ek}} büyütülmüş ek dışmerkezliği gösterir. Örneğin ηbi=1,5\eta_{bi}=1{,}5 için Dbi=1,5625D_{bi}=1{,}5625 olur.

İşlem, kazaî dışmerkezliğin hesabına uygulanır. Katın gerçek kütle ve rijitlikRijitlikRijitlik, bir elemanın veya yapının yük altında ne kadar az şekil değiştirdiğini gösteren özelliktir; aynı yük altında daha az yer değiştiren sistem daha rijittir. dağılımı modelde ayrıca temsil edilir. Kullanılan hesap yönteminin şartları ve katsayının geçerli olduğu aralık raporda birlikte belirtilir. Büyütme katsayısı, burulma düzensizliği arttıkça kazaî burulma momentinin karesel olarak artmasını sağlar; ηbi=2,0\eta_{bi}=2{,}0 sınırında Dbi≈2,78D_{bi}\approx2{,}78 olur. Katsayı TBDY’de eşdeğer deprem yükü yönteminin burulma hesabına özgüdür; mod birleştirme yönteminde ek dışmerkezlik 4.5.10’a göre doğrudan modellenir. Katsayı her iki deprem doğrultusu için ayrı hesaplanır.

Bu terim hakkında detaylı yazıBurulma Düzensizliği (A1) Nedir? →

Yazar

Yapı Tasarım Akademisi

M.Sc. ETH İnşaat Yüksek Mühendisi

Yapı ve Geoteknik Anabilim Dalları

Yapı ve Geoteknik Mühendisliği alanlarında uzmanlaşmış, ETH Zürich mezunu inşaat yüksek mühendisi. Deprem mühendisliği, zemin dinamiği ve yapısal tasarım üzerine odaklanıyor.