Yer Değiştirme Esaslı Tasarım

Yer değiştirmeDeplasmanBir yapı noktasının, yük etkisi altında ilk konumuna göre yaptığı yer değiştirme; yapısal analizin temel çıktılarından biri. esaslı tasarım, klasik kuvvet bazlı tasarımın (elastik kuvveti bir davranış katsayısıyla azaltıp elemanları bu azaltılmış kuvvete göre boyutlandıran yaklaşımın) aksine, tasarım sürecini doğrudan hedeflenen bir yer değiştirme veya süneklikSüneklikBir malzemenin, kesitin veya sistemin, göçme öncesi ulaşabildiği deformasyonun akma deformasyonuna oranı olarak ifade edilen sünek davranış ölçüsü. talebinden başlatan alternatif bir deprem tasarım felsefesidir. Bu yaklaşımda önce binanın hangi yer değiştirme düzeyine ulaşmasının kabul edilebilir olduğu (performans hedefiPerformans HedefiBelirli bir deprem yer hareketi düzeyi ile o düzeyde sağlanması istenen bina performans düzeyinin eşleştirilmesiyle tanımlanan tasarım/değerlendirme kriteri.) belirlenir, ardından bu hedefe ulaşacak rijitlikRijitlikRijitlik, bir elemanın veya yapının yük altında ne kadar az şekil değiştirdiğini gösteren özelliktir; aynı yük altında daha az yer değiştiren sistem daha rijittir. ve dayanım geriye doğru hesaplanır.

Yer değiştirme esaslı tasarımın öne çıkma nedeni, deprem hasarının aslında kuvvetten çok deformasyonla (şekil değiştirmeŞekil DeğiştirmeBir malzemenin, gerilme etkisiyle orijinal boyutlarına göre yaşadığı boyutsuz, göreli deformasyon miktarı., süneklik talebiSüneklik TalebiBir yapı elemanının deprem sırasında gerçekte ulaşması beklenen plastik şekil değiştirme miktarının, akma şekil değiştirmesine oranı.) doğrudan ilişkili olmasıdır; bu nedenle tasarımı doğrudan deformasyon üzerinden kurgulamak, performansa dayalı tasarımPerformansa Dayalı TasarımBir yapının önceden tanımlanmış performans hedeflerini karşılayıp karşılamadığının, doğrusal olmayan analiz yöntemleriyle doğrudan ve sayısal olarak kontrol edildiği tasarım yaklaşımı. hedefleriyle daha tutarlı sonuçlar verebilir. Bu yaklaşımın pratik uygulamalarından biri, eşdeğer tekil kütleli sistem dönüşümüEşdeğer Tekil Kütleli Sistem DönüşümüÇok serbestlik dereceli bir binanın kapasite eğrisinin, tepki spektrumuyla doğrudan karşılaştırılabilmesi için tek serbestlik dereceli (SDOF) bir sisteme dönüştürülmesi işlemi. ile hedef yer değiştirmeye karşılık gelen bir “eşdeğer” rijitlik ve sönümün belirlendiği doğrudan yer değiştirme bazlı tasarım (direct displacement-based design) yöntemidir; bu yöntem, özellikle mevcut binaların değerlendirilmesi ve güçlendirme tasarımında, süneklik bazlı geleneksel kuvvet yaklaşımına tamamlayıcı bir alternatif olarak kullanılır.