Deplasman
EN: Displacement
Diğer adları: Yer Değiştirme
Bir yapı noktasının, yük etkisi altında ilk konumuna göre yaptığı yer değiştirme; yapısal analizin temel çıktılarından biri.
Deplasman, bir yapının herhangi bir noktasının, dış yük etkisi altında ilk (yüksüz) konumuna göre yaptığı yer değiştirmedir ve öteleme (doğrusal) veya dönme (açısal) bileşenleri olarak ifade edilebilir. Deplasman, yapısal analizin iç kuvvetler (kesit tesirleri) kadar önemli bir çıktısıdır; çünkü hem servis durumunda kullanılabilirliği (sehimSehimBir yapısal elemanın düşey yükler altında, orijinal doğrultusundan düşey yönde yaptığı elastik yer değiştirme., kat ötelenmesiKat ÖtelenmesiBir katın, hemen altındaki veya üstündeki kata göre yatay yükler etkisiyle yaptığı mutlak yatay yer değiştirme farkı. gibi) hem de statikçe belirsiz sistemlerin çözümünde gerekli uygunluk denklemlerini belirler.
Deplasman hesabı; virtüel işVirtüel İşBir sistemin gerçek kuvvetleri ile hayali (virtüel) bir yer değiştirme alanının çarpımından elde edilen; deplasman ve uygunluk denklemi hesaplarının temel aracı olan enerji ilkesi. yöntemi, birim yük yöntemi veya matris rijitlik yöntemiMatris Rijitlik YöntemiBir yapıyı elemanlara ayırıp eleman rijitliklerini ortak bir sistemde birleştirerek düğüm noktası yer değiştirmelerini ve eleman kuvvetlerini hesaplayan yöntem. gibi çeşitli tekniklerle yapılabilir ve malzemenin elastisite modülüElastisite ModülüBir malzemenin elastik bölgede gerilme ile şekil değiştirme arasındaki orantı sabiti; malzemenin rijitliğini niteleyen temel özellik., kesitin atalet momentiAtalet MomentiBir kesitin alanının, tarafsız eksene göre dağılımını niteleyen; eğilme rijitliği ve dayanımını doğrudan belirleyen geometrik özellik., elemanın boyu ile doğrudan ilişkilidir. Deprem mühendisliğinde deplasman, kuvvetten daha temel bir performans göstergesi olarak da ele alınır; performans bazlı tasarım yaklaşımlarında yapının güvenliği çoğu zaman doğrudan kuvvet değil, ulaştığı deplasman (ve buna bağlı süneklik talebiSüneklik TalebiBir yapı elemanının deprem sırasında gerçekte ulaşması beklenen plastik şekil değiştirme miktarının, akma şekil değiştirmesine oranı.) üzerinden değerlendirilir.
Bu tanım faydalı oldu mu?