Kolon Serbest Boyu[1]AFAD (2018). Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği. Madde 7.3.8.Kaynağa Git

EN: Clear Column Height

Kolonun yanal hareketinin sınırlandırıldığı bölgeler arasında şekil değiştirebildiği net uzunluk.

KolonKolonAğırlıklı olarak eksenel basınç kuvveti taşıyan, düşey ve yatay yükleri kirişten temele aktaran düşey taşıyıcı eleman. serbest boyu, kolonun yatay deformasyon geliştirebildiği bölümü tanımlar. KirişKirişAğırlıklı olarak eğilme momenti ve kesme kuvveti taşıyan, döşeme yüklerini kolon veya perdelere aktaran yatay taşıyıcı eleman. yüzleri, ara sahanlıklar veya kısmi yükseklikteki dolgu duvarlar bu boyu sınırlandırabilir.

İki ucu dönmeye karşı tutulmuş ideal elastik bir çubukta, uçlar arası yatay ötelenmeye karşı rijitlikRijitlikRijitlik, bir elemanın veya yapının yük altında ne kadar az şekil değiştirdiğini gösteren özelliktir; aynı yük altında daha az yer değiştiren sistem daha rijittir.:

k=12EIh03k=\frac{12EI}{h_0^3}

şeklindedir. EE elastisite modülüElastisite ModülüBir malzemenin elastik bölgede gerilme ile şekil değiştirme arasındaki orantı sabiti; malzemenin rijitliğini niteleyen temel özellik., II atalet momentiAtalet MomentiBir kesitin alanının, tarafsız eksene göre dağılımını niteleyen; eğilme rijitliği ve dayanımını doğrudan belirleyen geometrik özellik. ve h0h_0 serbest boydur. Bağıntı küçük şekil değiştirmeli eğilme idealizasyonuna aittir.

Boyun kısalması rijitliği ve çekilen kesme talebini önemli ölçüde artırabilir. Kısa kolonİzolasyon Derzi (Kısa Kolon)Kısmi dolgu duvar ile kolon arasında göreli harekete izin vererek istenmeyen yanal kısıtlamayı sınırlayan ayırma derzi. değerlendirmesinde gerçek temas koşulları ve kesme dayanımı dikkate alınır; etkin burkulma boyu ise ayrı bir stabiliteStabiliteBir yapının veya elemanın, dengesini bozan küçük bir etki sonrasında yeniden denge konumuna dönebilme ya da bu konum civarında kalabilme özelliği. tanımıdır. Rijitlik serbest boyun küpüyle ters orantılı olduğundan, serbest boyu yarıya inen bir kolonun yanal rijitliği yaklaşık sekiz kat artar.

Bu terim hakkında detaylı yazıKısa Kolon Etkisi Nedir? Oluşum Sebepleri ve Yapısal Davranış →

Yazar

Yapı Tasarım Akademisi

M.Sc. ETH İnşaat Yüksek Mühendisi

Yapı ve Geoteknik Anabilim Dalları

Yapı ve Geoteknik Mühendisliği alanlarında uzmanlaşmış, ETH Zürich mezunu inşaat yüksek mühendisi. Deprem mühendisliği, zemin dinamiği ve yapısal tasarım üzerine odaklanıyor.