Burkulması Önlenmiş Çelik Çapraz

EN: Buckling-Restrained Brace (BRB)

Bir çelik çekirdeğin, dışını saran bir kılıf (beton veya çelik boru dolgu) içinde burkulması engellenerek hem çekmede hem basınçta akma dayanımına kadar sünek biçimde çalışmasını sağlayan özel çapraz eleman.

Burkulması önlenmiş çelik çapraz (BRB), geleneksel çelik çaprazların temel zayıflığını -basınç altında akma dayanımına ulaşmadan önce burkulup ani ve gevrek biçimde dayanım kaybetmesini- gidermek için geliştirilmiş özel bir çapraz elemandır. Elemanın yük taşıyan çelik çekirdeği, kendisinden ayrık duran (aderansAderansBeton ve donatı çeliği arasındaki kayma direnci; kenetlenme boyunu belirler. önlenmiş) bir kılıf (genellikle içi betonla doldurulmuş bir çelik boru) içine yerleştirilir; bu kılıf çekirdeğin yanal olarak burkulmasını fiziksel olarak engeller.

Bu sayede BRB, hem çekmede hem basınçta neredeyse simetrik bir kuvvet-yer değiştirmeDeplasmanBir yapı noktasının, yük etkisi altında ilk konumuna göre yaptığı yer değiştirme; yapısal analizin temel çıktılarından biri. davranışı sergileyerek akma dayanımına kadar çalışabilir ve tekrarlı deprem yüklemesi altında dolgun, kararlı histerezisHisterezisBir elemanın döngüsel (tekrarlı) yükleme altında, yükleme ve boşaltma yollarının çakışmayıp bir kapalı eğri (döngü) oluşturması; bu döngünün kapladığı alan, elemanın döngü başına tükettiği enerjiyi temsil eder. döngüleri oluşturarak önemli miktarda enerji tüketir. Bu özellik, BRB’yi konsantrik çaprazlı çerçevelerin (CBF) klasik burkulmaya yatkın çaprazlarına kıyasla çok daha sünek ve öngörülebilir bir alternatif haline getirir; bu nedenle hem yeni bina tasarımında hem de mevcut binaların yapısal güçlendirmeYapısal GüçlendirmeMevcut bir binanın deprem performansını, taşıyıcı sistemine ek eleman veya güçlendirme ekleyerek istenen düzeye yükseltme işlemi. çalışmalarında, çerçeveye eklenen kontrollü bir enerji sönümleyiciEnerji SönümleyiciDeprem enerjisini yapısal hasar oluşmadan ısı veya başka enerji biçimlerine dönüştürerek sönümleyen sistem ve elemanların genel adı. eleman olarak yaygın kullanılır.

Yazar

Yapı Tasarım Akademisi

M.Sc. ETH İnşaat Yüksek Mühendisi

Yapı ve Geoteknik Mühendisliği alanlarında uzmanlaşmış, ETH Zürich mezunu inşaat yüksek mühendisi. Deprem mühendisliği, zemin dinamiği ve yapısal tasarım üzerine odaklanıyor.