Merkezi Çaprazlı Çelik Çerçeve [1][1]TBDY 2018, Bölüm 9

Merkezi çaprazlı çelik çerçeve (CBF), yatay yükleri (deprem, rüzgar) diyagonal çapraz elemanların eksenel (basınç-çekme) kuvvetiyle taşıyan bir çelik taşıyıcı sistemTaşıyıcı SistemBir yapıya etkiyen düşey ve yatay yükleri zemine aktaran elemanların oluşturduğu bütün. türüdür; çaprazların ekseni, kolonKolonAğırlıklı olarak eksenel basınç kuvveti taşıyan, düşey ve yatay yükleri kirişten temele aktaran düşey taşıyıcı eleman. ve kirişKirişAğırlıklı olarak eğilme momenti ve kesme kuvveti taşıyan, döşeme yüklerini kolon veya perdelere aktaran yatay taşıyıcı eleman. eksenleriyle tek bir noktada (veya bu noktaya çok yakın) kesişecek şekilde düzenlenir, böylece birleşim bölgesinde önemli bir eğilme momentiEğilme MomentiBir kesite etkiyen, kesiti eğmeye çalışan; kesitin bir tarafındaki kuvvetlerin o kesite göre moment toplamından oluşan iç kuvvet. oluşmaz. Bu geometrik düzen, sistemin yüksek bir yatay rijitlikRijitlikRijitlik, bir elemanın veya yapının yük altında ne kadar az şekil değiştirdiğini gösteren özelliktir; aynı yük altında daha az yer değiştiren sistem daha rijittir. sağlamasına imkân tanır.

Merkezi çaprazlı çerçevelerin deprem performansı büyük ölçüde çaprazların basınç altında burkulmaBurkulmaİnce cidarlı veya narin bir elemanın basınç altında, malzeme dayanımına ulaşmadan ani bir yana sapma ile stabilitesini kaybetmesi. davranışına bağlıdır; burkulan bir çelik çaprazın tekrarlı yüklemede enerji yutma kapasitesi sınırlı olabileceğinden, TBDY 2018 bu sistem türü için özel süneklikSüneklikBir malzemenin, kesitin veya sistemin, göçme öncesi ulaşabildiği deformasyonun akma deformasyonuna oranı olarak ifade edilen sünek davranış ölçüsü. ve detaylandırma kuralları (çapraz narinlikNarinlikBir basınç elemanının burkulmaya olan yatkınlığını niteleyen, boyu ile enkesit geometrisini ilişkilendiren tanımlayıcı özellik. sınırları, birleşim tasarımı) tanımlar. Merkezi çaprazlı sistemler, dışmerkez çaprazlı veya burkulması önlenmiş çaprazlı sistemlere göre daha rijit ama genellikle daha düşük süneklik kapasitesine sahiptir.