Çaprazlı Çerçeve

Çaprazlı çerçeve sistemi, bir çelik çerçevenin göz açıklıklarına yerleştirilen diyagonal çelik çaprazlarla yatay yükYatay YükDeprem veya rüzgar gibi etkilerden kaynaklanan, yapıya yatay doğrultuda etkiyen ve taşıyıcı sistemin yanal rijitliğini zorlayan yük türü. taşıma kapasitesinin artırıldığı bir taşıyıcı sistemTaşıyıcı SistemBir yapıya etkiyen düşey ve yatay yükleri zemine aktaran elemanların oluşturduğu bütün. türüdür. Konsantrik çaprazlı çerçevede (CBF), çapraz elemanların eksenleri kolonKolonAğırlıklı olarak eksenel basınç kuvveti taşıyan, düşey ve yatay yükleri kirişten temele aktaran düşey taşıyıcı eleman. ve kirişKirişAğırlıklı olarak eğilme momenti ve kesme kuvveti taşıyan, döşeme yüklerini kolon veya perdelere aktaran yatay taşıyıcı eleman. eksenleriyle tek bir noktada kesişir; bu düzende yatay yük neredeyse tamamen çaprazların eksenel kuvvetiyle (çekme veya basınç) karşılanır, bu da sistemi çok rijit ve verimli kılar ancak sünekliği sınırlı olabilir çünkü basınç çaprazlarının burkulması gevrek bir davranışa yol açabilir.

Eksantrik çaprazlı çerçevede (EBF) ise çaprazlardan en az biri, kirişin bir noktasında kasıtlı bir dışmerkezlikle sonlandırılır; bu dışmerkezlikDışmerkezlikBir kattaki kütle merkezi ile rijitlik merkezi arasındaki, yatay yük altında burulma etkisi doğuran mesafe., çaprazın ucu ile kolon veya diğer çaprazın ucu arasında kalan kısa bir kiriş parçası (bağlantı elemanı, link) oluşturur. Bu bağlantı elemanı, deprem sırasında kesme veya eğilme etkisiyle kontrollü biçimde akıp enerji tüketen, kapasite tasarımıKapasite TasarımıYapının belirli elemanlarında sünek davranış sağlanırken, diğer elemanların bu davranışa yetecek dayanımda tasarlanması ilkesi. ilkesiyle tasarlanmış “kurban” bir elemandır; bu sayede eksantrik çaprazlı sistemler, konsantrik sistemlerin yüksek rijitliğini, moment çerçevelerine yakın bir sünekliğle birleştirir.