Burkulma Yükü

Burkulma yükü (Euler yükü), ideal (yani mükemmel doğrultulu, kusursuz malzemeli ve merkezi yüklenen) bir basınç elemanının, elastik burkulma yoluyla teorik olarak stabilitesini kaybettiği kritik eksenel yüktür:

$$P_{cr} = \frac{\pi^2 EI}{(KL)^2}$$

Burada $E$ elastisite modülünü, $I$ kesitin atalet momentini ve $KL$ etkin (burkulma) boyunu ifade eder. Leonhard Euler tarafından türetilen bu yük, etkin boy arttıkça hızla, boyun karesiyle ters orantılı biçimde azalır.

Gerçek elemanlardaki kusurlar (başlangıç eğriliği, artık gerilmeler, yükleme dışmerkezliği) nedeniyle gerçek burkulma dayanımıBurkulma DayanımıBir basınç elemanının, burkulma yoluyla stabilite kaybetmeden taşıyabildiği maksimum eksenel yük., teorik Euler yükünün her zaman altında kalır; bu fark, düşük narinlikte daha belirgin, yüksek narinlikte ise Euler yüküne daha yakındır. Bu nedenle modern tasarım yönetmelikleri, burkulma dayanımını doğrudan Euler formülüyle değil, narinliğe bağlı ampirik azaltma katsayıları üzerinden hesaplar; yine de Euler yükü, bu ampirik yaklaşımların da kavramsal temelini oluşturur.