Taşıyıcı Sistem

EN: Structural System

Bir yapıya etkiyen düşey ve yatay yükleri zemine aktaran elemanların oluşturduğu bütün.

Taşıyıcı sistem, bir yapıya etkiyen düşey (kendi ağırlık, hareketli yükHareketli YükYapının kullanımı sırasında değişebilen, insan, eşya ve mobilya gibi kaynaklardan oluşan düşey yük bileşeni., kar) ve yatay (deprem, rüzgar) yükleri güvenli bir şekilde toplayıp zemine aktaran elemanların bütününü ifade eder. Döşemeler ve kirişler düşey yükleri toplayıp kolonlara, kolonlar da bu yükleri temellere iletir; yatay yükler ise çerçeve etkisiyle, perde duvarlarla, çaprazlarla veya bu sistemlerin kombinasyonuyla karşılanır.

Taşıyıcı sistem seçimi; bina yüksekliğiBina Yüksekliği (H_N)TBDY 2018'de bina yükseklik sınıfının (BYS) belirlenmesinde kullanılan girdi büyüklük; binanın temel üstünden (veya rijit bodrum perdelerinin üst kotundan) en üst kat döşemesine kadar ölçülen toplam yükseklik (H_N)., kullanım amacı, mimari serbestlik ihtiyacı, deprem bölgesi ve ekonomik kısıtlar gibi etkenlere göre belirlenir. Betonarme çerçeve, perde-çerçeve karma sistemler, çelik moment çerçeveleri veya tüp sistemler gökdelenlerde sıkça tercih edilen örneklerdendir. Doğru taşıyıcı sistem seçimi yalnızca dayanım değil, aynı zamanda rijitlikRijitlikRijitlik, bir elemanın veya yapının yük altında ne kadar az şekil değiştirdiğini gösteren özelliktir; aynı yük altında daha az yer değiştiren sistem daha rijittir., süneklikSüneklikBir malzemenin, kesitin veya sistemin, göçme öncesi ulaşabildiği deformasyonun akma deformasyonuna oranı olarak ifade edilen sünek davranış ölçüsü. ve düzenlilik açısından da dengeli bir davranış sağlamalıdır; düzensiz taşıyıcı sistemler (yumuşak katYumuşak Kat (B2)Bir katın rijitliğinin, bir üst veya bir alt kata göre ortalama göreli kat ötelemesi oranı üzerinden tanımlanan Rijitlik Düzensizliği Katsayısı (η_ki) 2.0'den büyük olması durumunda ortaya çıkan düşey düzensizlik türü (B2)., burulma düzensizliğiBurulma Düzensizliği (A1)Bir kattaki maksimum göreli kat ötelemesinin, o kattaki ortalama göreli ötelemeye oranının (η_bi) 1.2'den büyük olması durumunda ortaya çıkan planda düzensizlik türü. gibi) deprem performansını ciddi şekilde olumsuz etkileyebilir.

Yazar

Yapı Tasarım Akademisi

M.Sc. ETH İnşaat Yüksek Mühendisi

Yapı ve Geoteknik Mühendisliği alanlarında uzmanlaşmış, ETH Zürich mezunu inşaat yüksek mühendisi. Deprem mühendisliği, zemin dinamiği ve yapısal tasarım üzerine odaklanıyor.