Taşıyıcı Sistem Davranış Katsayısı (R) [1]TBDY 2018, Madde 4.3.2, Tablo 4.1
EN: Response Modification Factor (R)
Yapının sünek davranışı ve aşırı dayanımı sayesinde, elastik deprem yüklerinin hangi oranda azaltılarak tasarım yüküne dönüştürüleceğini gösteren katsayı.
Taşıyıcı sistemTaşıyıcı SistemBir yapıya etkiyen düşey ve yatay yükleri zemine aktaran elemanların oluşturduğu bütün. davranış katsayısı (R), bir yapının tamamen elastik kabul edilmesi durumunda maruz kalacağı deprem yükünün, gerçek tasarımda kullanılan (azaltılmış) deprem yüküne bölünmesiyle elde edilen katsayıdır. Bu azaltma, yapının sünek davranışı sayesinde deprem enerjisini plastik deformasyonla yutabilmesi ve aşırı dayanım (elemanların hesapta öngörülenden fazla kapasiteye sahip olması) etkileriyle mümkün olur.
R katsayısının büyüklüğü, taşıyıcı sistemin türüne (betonarme çerçeve, perdeli sistem, çelik çaprazlı sistem gibi) ve süneklikSüneklikBir malzemenin, kesitin veya sistemin, göçme öncesi ulaşabildiği deformasyonun akma deformasyonuna oranı olarak ifade edilen sünek davranış ölçüsü. düzeyine (sınırlı, karma, yüksek) göre TBDY 2018’de tablo hâlinde tanımlanmıştır; daha sünek ve daha fazla enerji yutma kapasitesine sahip sistemler daha yüksek R değeri kullanabilir, bu da tasarım deprem yükünün daha fazla azaltılabilmesi anlamına gelir. Ancak yüksek bir R katsayısı seçmek, karşılığında elemanların kapasite tasarımıKapasite TasarımıYapının belirli elemanlarında sünek davranış sağlanırken, diğer elemanların bu davranışa yetecek dayanımda tasarlanması ilkesi. ilkesine göre daha titiz süneklik detaylandırmasıyla tasarlanmasını zorunlu kılar.
Bu tanım faydalı oldu mu?