Sönümleme Oranı

SönümlemeSönümlemeBir yapının titreşim enerjisini zamanla dağıtarak sönümleyen, salınım genliğini azaltan içsel veya eklenmiş direnç mekanizması. oranı (ξ), bir yapının gerçek sönümleme kapasitesinin, o sistemi salınım yapmadan en hızlı denge konumuna döndürecek teorik eşik değer olan “kritik sönümleme”ye oranıdır. Boyutsuz bir büyüklük olan sönümleme oranı genellikle yüzde olarak ifade edilir; betonarme yapılarda tipik değeri kritik sönümlemenin yaklaşık %5’i, çelik yapılarda ise malzeme içi sürtünmenin daha az olması nedeniyle biraz daha düşüktür.

Sönümleme oranı arttıkça, özellikle rezonansa yakın periyotlarda yapının dinamik tepki genliği (deplasmanDeplasmanBir yapı noktasının, yük etkisi altında ilk konumuna göre yaptığı yer değiştirme; yapısal analizin temel çıktılarından biri., ivme) belirgin şekilde azalır; bu nedenle tasarım spektrumları, belirli bir referans sönümleme oranına (TBDY 2018’de genellikle %5) göre tanımlanır. Sismik izolasyonSismik İzolasyonYapıyı temelinden esnek/sönümlü izolatörlerle ayırarak deprem enerjisinin üst yapıya aktarımını azaltan tasarım stratejisi. veya enerji sönümleyiciEnerji SönümleyiciDeprem enerjisini yapısal hasar oluşmadan ısı veya başka enerji biçimlerine dönüştürerek sönümleyen sistem ve elemanların genel adı. (damper) gibi özel sistemler eklenerek yapının efektif sönümleme oranı yükseltildiğinde, tasarım spektrumuTasarım SpektrumuBir binanın deprem etkisi altında tasarımında kullanılan, farklı periyotlardaki ivme taleplerini gösteren yönetmelik eğrisi. da bu artışı yansıtacak şekilde azaltma katsayılarıyla yeniden ölçeklendirilir.