Rijitlik Merkezi

RijitlikRijitlikRijitlik, bir elemanın veya yapının yük altında ne kadar az şekil değiştirdiğini gösteren özelliktir; aynı yük altında daha az yer değiştiren sistem daha rijittir. merkezi, bir binanın herhangi bir katında, o katın düşey taşıyıcı elemanlarının (kolonKolonAğırlıklı olarak eksenel basınç kuvveti taşıyan, düşey ve yatay yükleri kirişten temele aktaran düşey taşıyıcı eleman., perde) yatay rijitliklerinin bileşke etki noktasıdır; yatay kuvvet bu noktadan geçtiğinde kat, ek bir burulmaBurulmaBir elemanın ekseni etrafında dönme eğilimi yaratan, kesitte kayma gerilmesi doğuran dış moment etkisi. yapmadan yalnızca öteleme hareketi yapar. Rijitlik merkezinin konumu, düşey elemanların rijitliklerine ve kattaki dağılımına bağlıdır; simetrik ve düzenli bir taşıyıcı sistemde rijitlik merkezi genellikle kütle merkeziyle çakışır veya ona yakın konumda bulunur.

Deprem etkisi katın kütle merkezinden etkidiği için, kütle merkeziKütle MerkeziBir katın kütlesinin dengede kabul edilebileceği, deprem sırasında oluşan atalet kuvvetinin doğrudan etkidiği kabul edilen nokta. ile rijitlik merkezi arasındaki mesafe (dışmerkezlikDışmerkezlikBir kattaki kütle merkezi ile rijitlik merkezi arasındaki, yatay yük altında burulma etkisi doğuran mesafe.), katta ek bir burulma momenti doğurur; bu dışmerkezlik ne kadar büyükse kattaki burulma o kadar belirgin olur. TBDY 2018, bu iki merkez arasındaki dışmerkezliğin kat boyutlarına oranını “burulma düzensizliğiBurulma Düzensizliği (A1)Bir kattaki maksimum göreli kat ötelemesinin, o kattaki ortalama göreli ötelemeye oranının (η_bi) 1.2'den büyük olması durumunda ortaya çıkan planda düzensizlik türü.” olarak tanımlar ve belirli bir sınırın aşılması durumunda ek dışmerkezlikEk DışmerkezlikKütle ve rijitlik dağılımındaki hesaba katılamayan belirsizlikleri karşılamak için, hesaplanan dışmerkezliğe yönetmelikçe eklenmesi zorunlu tutulan ek (kazai) dışmerkezlik payı. büyütme katsayısı gibi cezai yaptırımlar uygulanmasını şart koşar.