Perde Duvar

EN: Shear Wall

Yatay yükleri (deprem, rüzgâr) rijitliği ve dayanımıyla karşılayan, düzlem içi davranışı baskın olan betonarme duvar elemanı.

Perde duvar, düzlem içi rijitliği ve dayanımı, düzlem dışına kıyasla çok daha yüksek olan, genellikle bina yüksekliğiBina Yüksekliği (H_N)TBDY 2018'de bina yükseklik sınıfının (BYS) belirlenmesinde kullanılan girdi büyüklük; binanın temel üstünden (veya rijit bodrum perdelerinin üst kotundan) en üst kat döşemesine kadar ölçülen toplam yükseklik (H_N). boyunca süreklilik gösteren betonarme bir taşıyıcı sistemTaşıyıcı SistemBir yapıya etkiyen düşey ve yatay yükleri zemine aktaran elemanların oluşturduğu bütün. elemanıdır. Deprem ve rüzgâr gibi yatay yüklerin büyük kısmını, kolonKolonAğırlıklı olarak eksenel basınç kuvveti taşıyan, düşey ve yatay yükleri kirişten temele aktaran düşey taşıyıcı eleman.-kirişKirişAğırlıklı olarak eğilme momenti ve kesme kuvveti taşıyan, döşeme yüklerini kolon veya perdelere aktaran yatay taşıyıcı eleman. çerçevelerine göre çok daha az yanal ötelenmeyle karşılayabilir; bu yüksek rijitlikRijitlikRijitlik, bir elemanın veya yapının yük altında ne kadar az şekil değiştirdiğini gösteren özelliktir; aynı yük altında daha az yer değiştiren sistem daha rijittir., hem yapısal hasarı hem de yapısal olmayan eleman (bölme duvar, cephe kaplaması) hasarını sınırlamak açısından önemli bir avantaj sağlar.

Perde duvarların deprem davranışı, konsol bir kiriş gibi düşünülebilir: taban kesitinde oluşan büyük eğilme momentiEğilme MomentiBir kesite etkiyen, kesiti eğmeye çalışan; kesitin bir tarafındaki kuvvetlerin o kesite göre moment toplamından oluşan iç kuvvet. ve kesme kuvvetiKesme KuvvetiBir kesitin bir tarafındaki kuvvetlerin, kesite paralel bileşkesi; kesitte kayma gerilmesi doğuran iç kuvvet., perdenin uç bölgelerinde (başlıklarında) yoğun boyuna donatı ve sargılama gerektirir. TBDY 2018, perde duvarlarda taban bölgesinde plastik mafsalPlastik MafsalBir elemanın belirli bir kesitinde donatının akmasıyla oluşan, büyük dönmelerin sabit moment altında biriktiği idealize edilmiş bölge. oluşumunu öngörerek bu bölgede sünek davranışı güvence altına alacak sıkı donatı detaylandırmaDonatı DetaylandırmaHesapla belirlenen donatı miktarının, elemanın her noktasında yerleşim, aralık, kenetlenme ve bindirme kurallarına uygun şekilde çizime dönüştürülmesi süreci. kuralları (kritik perde yüksekliğiKritik Perde YüksekliğiBir betonarme perde duvarın taban kesitinden itibaren, plastik mafsal oluşumunun ve dolayısıyla sıkı sargılı perde başlığı donatısının zorunlu olduğu üst sınır yüksekliği. boyunca artırılmış sargılama, kesme dayanımının kapasite tasarımıyla büyütülmesi gibi) tanımlar.

Yazar

Yapı Tasarım Akademisi

M.Sc. ETH İnşaat Yüksek Mühendisi

Yapı ve Geoteknik Mühendisliği alanlarında uzmanlaşmış, ETH Zürich mezunu inşaat yüksek mühendisi. Deprem mühendisliği, zemin dinamiği ve yapısal tasarım üzerine odaklanıyor.