Kritik Kat Mekanizması Kontrolü

EN: Soft/Weak Story Mechanism Check

Deprem sırasında hasarın tek bir katta yoğunlaşarak ani bir kat göçmesine yol açıp açmayacağının, kat mekanizması oluşum riskine karşı yapılan kontrolü.

Kritik kat mekanizması kontrolü, bir taşıyıcı sistemin deprem sırasında plastik şekil değiştirmeyi tüm katlara ve elemanlara yayılmış “kirişKirişAğırlıklı olarak eğilme momenti ve kesme kuvveti taşıyan, döşeme yüklerini kolon veya perdelere aktaran yatay taşıyıcı eleman. mekanizması” şeklinde mi, yoksa hasarın tek bir katta (genellikle zayıf katZayıf KatBir katın yatay dayanımının, bitişik kata göre TBDY 2018'de tanımlanan sınırın altında kalması durumunda ortaya çıkan düşey düzensizlik türü (B1). veya yumuşak katYumuşak Kat (B2)Bir katın rijitliğinin, bir üst veya bir alt kata göre ortalama göreli kat ötelemesi oranı üzerinden tanımlanan Rijitlik Düzensizliği Katsayısı (η_ki) 2.0'den büyük olması durumunda ortaya çıkan düşey düzensizlik türü (B2). düzensizliği taşıyan katta) yoğunlaştığı ani ve kırılgan bir “kat mekanizması” şeklinde mi gerçekleştireceğinin değerlendirilmesidir.

Kat mekanizması, zayıf kolonKolonAğırlıklı olarak eksenel basınç kuvveti taşıyan, düşey ve yatay yükleri kirişten temele aktaran düşey taşıyıcı eleman.-güçlü kiriş durumunun veya bir katta ani rijitlikRijitlikRijitlik, bir elemanın veya yapının yük altında ne kadar az şekil değiştirdiğini gösteren özelliktir; aynı yük altında daha az yer değiştiren sistem daha rijittir./dayanım düşüşünün (yumuşak kat, zayıf kat) doğrudan sonucu olarak ortaya çıkar; bu mekanizmada göçme öncesi taşınabilecek toplam plastik deformasyon kapasitesi, kiriş mekanizmasına göre çok daha düşüktür, çünkü hasar yalnızca birkaç kolonda yoğunlaşır. Bu nedenle kapasite tasarımıKapasite TasarımıYapının belirli elemanlarında sünek davranış sağlanırken, diğer elemanların bu davranışa yetecek dayanımda tasarlanması ilkesi. ilkesi ve güçlü kolon-zayıf kiriş şartları, doğrudan bu kritik kat mekanizması riskini önlemeyi hedefler; doğrusal olmayan analizlerde kapasite eğrisinin şekli ve plastik mafsalPlastik MafsalBir elemanın belirli bir kesitinde donatının akmasıyla oluşan, büyük dönmelerin sabit moment altında biriktiği idealize edilmiş bölge. dağılımı incelenerek bu riskin gerçekleşip gerçekleşmediği doğrudan kontrol edilebilir.

Yazar

Yapı Tasarım Akademisi

M.Sc. ETH İnşaat Yüksek Mühendisi

Yapı ve Geoteknik Mühendisliği alanlarında uzmanlaşmış, ETH Zürich mezunu inşaat yüksek mühendisi. Deprem mühendisliği, zemin dinamiği ve yapısal tasarım üzerine odaklanıyor.