Doğrusal Olmayan Hesap Yöntemi [1]TBDY 2018, Madde 5.5.1, Madde 5.6, Madde 5.7

EN: Nonlinear Analysis Method

Malzeme ve/veya geometrik doğrusal olmayan davranışın doğrudan modellendiği, performansa dayalı değerlendirmede kullanılan gelişmiş analiz yöntemi.

Doğrusal olmayan hesap yöntemi, taşıyıcı sistemTaşıyıcı SistemBir yapıya etkiyen düşey ve yatay yükleri zemine aktaran elemanların oluşturduğu bütün. elemanlarındaki malzeme doğrusal olmayan davranışını (donatı akması, betonBetonÇimento, agrega (kum, çakıl) ve suyun belirli oranlarda karıştırılmasıyla elde edilen, zamanla sertleşerek yüksek basınç dayanımı kazanan kompozit yapı malzemesi. çatlaması, plastik mafsalPlastik MafsalBir elemanın belirli bir kesitinde donatının akmasıyla oluşan, büyük dönmelerin sabit moment altında biriktiği idealize edilmiş bölge. oluşumu) ve gerektiğinde geometrik doğrusal olmayan etkileri (P-Delta etkisiİkinci Mertebe Etkisi (P-Delta etkisi)Bir binanın yatay yer değiştirmeleri ile düşey yükler arasındaki etkileşimden (P-Delta) kaynaklanan ek iç kuvvetlerin, kat ötelemesi büyütme katsayısı üzerinden kontrol edilip edilmediğini belirleyen TBDY 2018 kriteri. gibi) doğrudan modelleyen, doğrusal elastik yöntemlere göre çok daha gerçekçi bir analiz yaklaşımıdır. TBDY 2018’de bu yöntemler, özellikle mevcut binaların değerlendirilmesinde ve performansa dayalı tasarımda öne çıkar.

TBDY 2018 kapsamında doğrusal olmayan hesap iki temel yöntemle uygulanır: yapıya kademeli olarak artan yatay yükYatay YükDeprem veya rüzgar gibi etkilerden kaynaklanan, yapıya yatay doğrultuda etkiyen ve taşıyıcı sistemin yanal rijitliğini zorlayan yük türü. uygulanarak kapasite eğrisinin çıkarıldığı statik itme (pushover) analizi ve gerçek deprem ivme kayıtlarının doğrudan yapıya uygulandığı zaman tanım alanında analizZaman Tanım Alanında AnalizYapının hareket denklemini gerçek veya yapay bir deprem ivme kaydına karşı her zaman adımında çözerek tepkisinin tam olarak hesaplandığı dinamik analiz yöntemi.. Bu yöntemler, taşıyıcı sistemdeki her bir kritik kesitin gerçekte hangi sırayla ve ne düzeyde hasar göreceğini doğrudan hesaplayabildiğinden, doğrusal yöntemlerin R katsayısı gibi dolaylı azaltmalarına kıyasla çok daha ayrıntılı bir performans değerlendirmesi sunar.

Bu terim hakkında detaylı yazı Nonlineer Analiz Nedir? Doğrusal Olmayan Hesap Yöntemleri →

Yazar

Yapı Tasarım Akademisi

M.Sc. ETH İnşaat Yüksek Mühendisi

Yapı ve Geoteknik Mühendisliği alanlarında uzmanlaşmış, ETH Zürich mezunu inşaat yüksek mühendisi. Deprem mühendisliği, zemin dinamiği ve yapısal tasarım üzerine odaklanıyor.