Yarmada Çekme Dayanımı Deneyi

EN: Splitting Tensile Strength Test (Brazilian Test)

Diğer adları: Brezilya Deneyi

Silindirik bir beton numunesinin yanal yüzeyinden çapı boyunca çizgisel basınç yükü uygulanarak, numunenin bu yükleme ekseni boyunca yarılmasıyla betonun çekme dayanımının dolaylı olarak ölçüldüğü standart deney.

Yarmada çekme dayanımı deneyiSilindirik beton numunesine çapı boyunca zıt basınç kuvvetleri uygulanır. Numune ortasından yarılır; yatay çekme gerilmesi bu kırılmayı oluşturur.PPçekmegerilmesikırılmadüzlemifct = 2P / πLDdolaylı çekmedayanımı hesabı
Görsel 1 - Figure 1 - Çap boyunca uygulanan basınç, numunede çekme gerilmesi ve merkezî yarılma oluşturur.

Yarmada çekme dayanımı deneyi (Brazilian deneyi), standart bir silindirik betonBetonÇimento, agrega (kum, çakıl) ve suyun belirli oranlarda karıştırılmasıyla elde edilen, zamanla sertleşerek yüksek basınç dayanımı kazanan kompozit yapı malzemesi. numunesinin yan yüzeyi üzerine, çapı boyunca uzanan iki karşılıklı çizgisel basınç yükü uygulanarak, numunenin bu yükleme ekseni boyunca ikiye yarılmasına dek yüklendiği bir deneydir. Numune, yükleme çizgisi boyunca aslında yaklaşık düzgün dağılımlı bir yatay çekme gerilmesine maruz kalır; kırılma bu çekme gerilmesiÇekme GerilmesiBir kesiti uzatmaya, koparmaya çalışan, kesit alanına birim başına düşen çekme kuvveti. betonun gerçek çekme dayanımını aştığında gerçekleşir ve dayanım, kırılma yükünden basit bir formülle geriye hesaplanır:

fct=2PπLDf_{ct} = \frac{2P}{\pi L D}

Burada fctf_{ct} yarmada çekme dayanımını, PP kırılma anındaki maksimum yükü, LL numune uzunluğunu ve DD numune çapını ifade eder.

Betonun doğrudan eksenel çekme deneyi, numune uçlarının kavranması ve tam eksenel hizalamanın sağlanması pratikte oldukça zor olduğundan, yarmada çekme dayanımı deneyi betonun çekme dayanımını dolaylı ama güvenilir ve kolay uygulanabilir bir şekilde ölçmenin standart yöntemi haline gelmiştir. Bu deneyden elde edilen dayanım değeri, betonun eğilme çekme dayanımı (modül of rupture) ile doğrudan eksenel çekme dayanımı arasında bir değer olarak kabul edilir ve genellikle çatlama momentinin hesabında, döşemeDöşemeDüşey yükleri taşıyan, kullanım alanını oluşturan ve yatay yükleri diyafram olarak düşey elemanlara aktaran yatay taşıyıcı eleman. ve sahaların (pavement) tasarımında kullanılan tasarım parametrelerinden biridir.

Yazar

Yapı Tasarım Akademisi

M.Sc. ETH İnşaat Yüksek Mühendisi

Yapı ve Geoteknik Anabilim Dalları

Yapı ve Geoteknik Mühendisliği alanlarında uzmanlaşmış, ETH Zürich mezunu inşaat yüksek mühendisi. Deprem mühendisliği, zemin dinamiği ve yapısal tasarım üzerine odaklanıyor.