Kesme Sürtünmesi

Kesme sürtünmesi (shear-friction), bir potansiyel kayma düzlemi (çatlak, yapım derzi veya iki farklı zamanda dökülmüş betonBetonÇimento, agrega (kum, çakıl) ve suyun belirli oranlarda karıştırılmasıyla elde edilen, zamanla sertleşerek yüksek basınç dayanımı kazanan kompozit yapı malzemesi. arayüzü) boyunca kesme kuvvetiKesme KuvvetiBir kesitin bir tarafındaki kuvvetlerin, kesite paralel bileşkesi; kesitte kayma gerilmesi doğuran iç kuvvet. aktarımını, düzlemi dik kesen donatının bu düzlemi sıkıca kapalı tutması sonucunda oluşan sürtünme kuvveti üzerinden açıklayan bir tasarım yaklaşımıdır. Düzleme dik donatı, çekmeye çalışarak iki yüzeyi birbirine bastırır; bu bastırma kuvveti, sürtünme katsayısıyla çarpılarak düzlem boyunca taşınabilecek kesme kuvvetini verir.

Kesme sürtünmesi teorisi, agrega kenetlenmesiAgrega KenetlenmesiÇatlamış bir beton kesitinde, çatlağın pürüzlü yüzeyleri arasındaki agrega tanelerinin birbirine kenetlenerek, çatlak düzlemine paralel yönde kesme kuvveti aktarmasını sağlayan mekanizma. ve dowel etkisi (donatının çatlığı dik kesen kısmının pim gibi kesme taşıması) gibi mikro düzeydeki mekanizmaları, tasarımda kullanılabilir basit bir formüle indirger. Bu yaklaşım özelliklte konsol kirişKonsol KirişYalnızca bir ucundan mesnetlenen, diğer ucu serbest bırakılan, mesnedinde maksimum moment oluşan kiriş türü. kökleri, önceden dökülmüş elemanların birleşim yüzeyleri, kompozit kirişlerde beton-çelik arayüzüne yakın kesme düzlemleri ve perde duvarPerde DuvarYatay yükleri (deprem, rüzgâr) rijitliği ve dayanımıyla karşılayan, düzlem içi davranışı baskın olan betonarme duvar elemanı. tabanındaki olası kayma düzlemlerinin tasarımında yaygın olarak kullanılır; soğuk derzSoğuk DerzBir beton dökümü henüz priz almadan üzerine yeni beton dökülmediğinde, iki döküm arasında oluşan ve tam kenetlenmeyen zayıf birleşim düzlemi. gibi planlanmamış zayıf düzlemlerin kesme güvenliğinin değerlendirilmesinde de aynı ilke uygulanabilir.