Basınç Elemanı

Basınç elemanı, ağırlıklı olarak eksenel basınç kuvveti taşıyan kolonKolonAğırlıklı olarak eksenel basınç kuvveti taşıyan, düşey ve yatay yükleri kirişten temele aktaran düşey taşıyıcı eleman., çapraz veya payanda gibi yapısal elemanlardır. Çekme elemanlarının aksine, basınç elemanlarının taşıma kapasitesi yalnızca malzeme dayanımı ve kesit alanıyla değil, aynı zamanda elemanın narinliğiyle de sınırlıdır: narin bir eleman, malzemenin akma dayanımına ulaşmadan çok önce, elastik veya elasto-plastik burkulmaBurkulmaİnce cidarlı veya narin bir elemanın basınç altında, malzeme dayanımına ulaşmadan ani bir yana sapma ile stabilitesini kaybetmesi. yoluyla stabiliteStabiliteBir yapının veya elemanın, dengesini bozan küçük bir etki sonrasında yeniden denge konumuna dönebilme ya da bu konum civarında kalabilme özelliği. kaybına uğrayabilir.

Bu nedenle basınç elemanlarının tasarımı, kesit dayanımı kontrolünün ötesinde bir burkulma dayanımıBurkulma DayanımıBir basınç elemanının, burkulma yoluyla stabilite kaybetmeden taşıyabildiği maksimum eksenel yük. kontrolü gerektirir; narinlik oranıNarinlik OranıBir basınç elemanının etkin boyunun, kesitin atalet yarıçapına bölünmesiyle elde edilen, burkulma dayanımını doğrudan belirleyen boyutsuz oran. arttıkça burkulma dayanımı hızla düşer. Çelik yapılarda basınç elemanlarının etkin boyunun mümkün olduğunca kısa tutulması, ara mesnetlenme veya rijitleştirici eklenmesi, burkulma dayanımını artırmanın temel pratik yollarındandır.