Azaltılmış Tasarım Spektrumu[1]AFAD (2018). Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği. Madde 4.2.1 ve 4.4.1, Denklem 4.1 ve 4.8.Kaynağa Git

EN: Reduced Design Spectrum

Elastik tasarım spektrumunun periyoda bağlı deprem yükü azaltma katsayısıyla ölçeklenmesiyle elde edilen kuvvet hesabı spektrumu.

Azaltılmış tasarım spektrumu, dayanıma göre tasarımda elastik ivme talebini taşıyıcı sistemTaşıyıcı SistemBir yapıya etkiyen düşey ve yatay yükleri zemine aktaran elemanların oluşturduğu bütün. parametreleriyle ilişkilendirir:

SaR(T)=Sae(T)Ra(T),Ra(T)={D+(RI−D)TTB,T≤TBR/I,T>TBS_{aR}(T)=\frac{S_{ae}(T)}{R_a(T)}, \qquad R_a(T)= \begin{cases} D+\left(\frac RI-D\right)\frac{T}{T_B},&T\le T_B\\ R/I,&T>T_B \end{cases}

RR taşıyıcı sistem davranış katsayısıTaşıyıcı Sistem Davranış Katsayısı (R)Yapının sünek davranışı ve aşırı dayanımı sayesinde, elastik deprem yüklerinin hangi oranda azaltılarak tasarım yüküne dönüştürüleceğini gösteren katsayı., DD dayanım fazlalığı katsayısıDayanım Fazlalığı Katsayısı (D)Bir taşıyıcı sistemin gerçek dayanımının, ilk akmanın oluştuğu hesap dayanımından ne kadar fazla olduğunu ifade eden, R katsayısıyla birlikte deprem yükü hesabında kullanılan katsayı., II bina önem katsayısıBina Önem KatsayısıBinanın kullanım sınıfına (BKS) bağlı olarak tasarım deprem yükünü büyüten, deprem sonrası işlevsel önemi yansıtan katsayı (I). ve TBT_B spektrum köşe periyodudur. İvme ordinatları g cinsindedir.

Kısa periyotlarda azaltma, DD ile R/IR/I arasında değişir. Kullanılacak katsayılar sistem türüne ve yönetmelik koşullarına göre seçilir. Spektrum kuvvet hesabında kullanılır; göreli kat ötelemeleri ve özel eleman talepleri için ilgili ek dönüşümler uygulanır. Örneğin R=8R=8, D=3D=3 ve I=1I=1 olan bir sistemde T>TBT>T_B için ivme ordinatları elastik spektrumun sekizde biridir; T=0T=0 noktasında ise azaltma D=3D=3 değerine iner. Bu geçiş, kısa periyotlu ve rijit yapıların sünekliği yeterince kullanamayabileceği kabulünü yansıtır.

Bu terim hakkında detaylı yazıTepki Spektrumu ve Analizi Nedir? →

Yazar

Yapı Tasarım Akademisi

M.Sc. ETH İnşaat Yüksek Mühendisi

Yapı ve Geoteknik Anabilim Dalları

Yapı ve Geoteknik Mühendisliği alanlarında uzmanlaşmış, ETH Zürich mezunu inşaat yüksek mühendisi. Deprem mühendisliği, zemin dinamiği ve yapısal tasarım üzerine odaklanıyor.