Düşey Elastik Tasarım Spektrumu[1]AFAD (2018). Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği. Madde 2.3.5, Denklem 2.5 ve 2.6.Kaynağa Git

EN: Vertical Elastic Design Spectrum

Düşey deprem bileşeni için elastik spektral ivmenin doğal titreşim periyoduna göre değişimini tanımlayan spektrum.

Düşey elastik tasarım spektrumuElastik Tasarım SpektrumuYapının sünek davranışından kaynaklanan yük azaltımı uygulanmadan önceki, tamamen elastik tepkiyi temsil eden tasarım spektrumu., TBDY 2018’de kısa periyot yatay tasarım katsayısı SDSS_{DS} üzerinden tanımlanır:

SaeD(T)={(0,32+0,48 T/TAD)SDS,0≤T≤TAD0,8SDS,TAD≤T≤TBD0,8SDSTBD/T,TBD≤T≤TLDS_{aeD}(T)= \begin{cases} (0{,}32+0{,}48\,T/T_{AD})S_{DS},&0\le T\le T_{AD}\\ 0{,}8S_{DS},&T_{AD}\le T\le T_{BD}\\ 0{,}8S_{DS}T_{BD}/T,&T_{BD}\le T\le T_{LD} \end{cases}

Köşe periyotları TAD=TA/3T_{AD}=T_A/3, TBD=TB/3T_{BD}=T_B/3 ve üst tanım periyodu TLD=TL/2T_{LD}=T_L/2 olarak alınır. Periyotlar saniye, spektral ivmeSpektral İvmeBelirli bir doğal periyot ve sönüm oranına sahip tek serbestlik dereceli bir sistemin bir depreme verdiği azami ivme tepkisi; S_a(T) ile gösterilir. ordinatları g cinsindedir; fiziksel ivme için yerçekimi ivmesiyle çarpılır.

Düşey deprem hesabının kapsamı ve yük birleşimlerine katılması, yönetmeliğin ilgili taşıyıcı eleman ve analiz hükümleriyle belirlenir. Denklem, yukarıda verilen periyot aralığı içinde kullanılır. Düşey spektrumun platosu yatay spektrumdaki SDSS_{DS} değerinin 0,8 katıdır; köşe periyotları ise yatay spektrumunkilerin üçte biri olduğundan düşey hareketin etkisi daha kısa periyotlarda yoğunlaşır. TBDY 4.4.3’e göre DTS 1, 1a, 2 ve 2a binalarda, 20 m veya daha uzun açıklıklı kirişler, 5 m veya daha uzun konsollar, kirişlere oturan kolonlar ve eğik kolonlar için düşey deprem hesabı bu spektrumla yapılır.

Bu terim hakkında detaylı yazıTepki Spektrumu ve Analizi Nedir? →

Yazar

Yapı Tasarım Akademisi

M.Sc. ETH İnşaat Yüksek Mühendisi

Yapı ve Geoteknik Anabilim Dalları

Yapı ve Geoteknik Mühendisliği alanlarında uzmanlaşmış, ETH Zürich mezunu inşaat yüksek mühendisi. Deprem mühendisliği, zemin dinamiği ve yapısal tasarım üzerine odaklanıyor.