Asal Gerilme

Asal gerilmeGerilmeBir kesite etkiyen iç kuvvetin, kesit alanına bölünmesiyle elde edilen, malzemenin iç direncini ifade eden temel mukavemet büyüklüğü., bir malzeme noktasındaki genel (üç eksenli veya iki eksenli) gerilme durumunun, belirli bir eksen döndürmesi sonucunda kayma gerilmesinin sıfır olduğu düzlemlerde ortaya çıkan normal gerilmeNormal GerilmeBir kesit düzlemine dik yönde etkiyen, çekme veya basınç olarak ortaya çıkan gerilme türü. değerleridir; düzlem gerilme durumunda:

$$\sigma_{1,2} = \frac{\sigma_x+\sigma_y}{2} \pm \sqrt{\left(\frac{\sigma_x-\sigma_y}{2}\right)^2+\tau_{xy}^2}$$

Burada $\sigma_{1,2}$ asal gerilmeleri, $\sigma_x$ ve $\sigma_y$ normal gerilme bileşenlerini ve $\tau_{xy}$ kayma gerilmesini ifade eder. Bu özel eksen takımına asal eksenler, karşılık gelen düzlemlere ise asal düzlemler denir; bu düzlemlerde gerilme yalnızca normal gerilme bileşenine indirgenir ve kayma bileşeni bulunmaz.

Asal gerilmeler, bir kesitteki gerçek maksimum çekme ve basınç gerilmelerini belirlemek açısından kritik öneme sahiptir; özellikle gevrek malzemelerin (betonBetonÇimento, agrega (kum, çakıl) ve suyun belirli oranlarda karıştırılmasıyla elde edilen, zamanla sertleşerek yüksek basınç dayanımı kazanan kompozit yapı malzemesi. gibi) çatlama davranışı ve gevrek kırılma riski, malzemenin dayanımını aşan asal çekme gerilmesiyle doğrudan ilişkilidir. Mohr Dairesi yöntemi, bilinen bir gerilme durumundan asal gerilmelerin ve bunların yönünün grafiksel olarak bulunmasında yaygın kullanılan bir araçtır; ayrıca Von Mises Gerilmesi gibi eşdeğer gerilme ölçütleri de asal gerilme bileşenlerinden hesaplanır.