Asal Doğrultu ve Asal Düzlem[1]Roylance, D. (1999). Mechanics of Materials. MIT OpenCourseWare; gerilme, şekil değiştirme ve eğilme modülleri.Kaynağa Git

EN: Principal Direction and Principal Plane

Bir noktada kayma gerilmesinin sıfır olduğu düzlemler ve bu düzlemlere dik doğrultular.

Asal doğrultu, gerilmeGerilmeBir kesite etkiyen iç kuvvetin, kesit alanına bölünmesiyle elde edilen, malzemenin iç direncini ifade eden temel mukavemet büyüklüğü. vektörünün düzlem normaline paralel olduğu doğrultudur. Bu doğrultuya dik asal düzlemde kayma gerilmesiKayma GerilmesiBir kesit düzlemine paralel etkiyen, iki bitişik malzeme katmanını birbirine göre kaydırmaya çalışan gerilme türü. sıfırdır ve yalnızca asal normal gerilmeNormal GerilmeBir kesit düzlemine dik yönde etkiyen, çekme veya basınç olarak ortaya çıkan gerilme türü. etkir.

σni=σini\boldsymbol{\sigma}\mathbf{n}_i=\sigma_i\mathbf{n}_i

Burada σ\boldsymbol{\sigma} gerilme tensörü, ni\mathbf{n}_i birim asal doğrultu vektörü ve σi\sigma_i ilgili asal gerilmedir. Simetrik gerilme tensörünün farklı özdeğerlerine karşılık gelen asal doğrultular birbirine diktir.

Asal doğrultular, çatlama ve akma ölçütlerinin yorumlanmasında kullanılır. İki boyutlu analizlerde düzlem içindeki asal gerilmeler hesaplanırken, üç boyutlu dayanım değerlendirmesi için düzlem dışı gerilme de hesaba katılır. İki boyutlu durumda asal doğrultunun xx eksenine göre açısı tan⁡2θp=2τxy/(σx−σy)\tan2\theta_p=2\tau_{xy}/(\sigma_x-\sigma_y) bağıntısıyla bulunur. Bu açı Mohr dairesi üzerinde 2θp2\theta_p olarak görünür; maksimum kayma gerilmesiMaksimum Kayma GerilmesiBir noktadaki tüm düzlem yönelimleri arasında oluşabilecek en büyük kayma gerilmesi. düzlemleri ise asal düzlemlerle 45° açı yapar.

Bu terim hakkında detaylı yazıAsal Gerilmeler Nasıl Bulunur? →

Yazar

Yapı Tasarım Akademisi

M.Sc. ETH İnşaat Yüksek Mühendisi

Yapı ve Geoteknik Anabilim Dalları

Yapı ve Geoteknik Mühendisliği alanlarında uzmanlaşmış, ETH Zürich mezunu inşaat yüksek mühendisi. Deprem mühendisliği, zemin dinamiği ve yapısal tasarım üzerine odaklanıyor.