Yumuşak Kat (B2) [1]TBDY 2018, Madde 3.6.2.1, Tablo 3.6 (B2)

EN: Soft Story Irregularity (B2)

Diğer adları: B2 Düzensizliği

Bir katın rijitliğinin, bir üst veya bir alt kata göre ortalama göreli kat ötelemesi oranı üzerinden tanımlanan Rijitlik Düzensizliği Katsayısı (ηki) 2.0'den büyük olması durumunda ortaya çıkan düşey düzensizlik türü (B2).

Yumuşak kat (B2), bir binanın herhangi bir katının yanal rijitliğinin, komşu (bir üst veya bir alt) kata göre belirgin biçimde düşük kalması durumunda ortaya çıkan düşey düzensizlik türüdür. TBDY 2018, Madde 3.6.2.1’de bu düzensizliği RijitlikRijitlikRijitlik, bir elemanın veya yapının yük altında ne kadar az şekil değiştirdiğini gösteren özelliktir; aynı yük altında daha az yer değiştiren sistem daha rijittir. Düzensizliği Katsayısı ηki\eta_{ki} ile tanımlar; bu katsayı, bodrum katlar dışında, i’inci kattaki ortalama göreli kat ötelemesinin bir üst veya bir alt kattakine oranı olarak hesaplanır:

ηki=(Δi(X)/hi)ort(Δi+1(X)/hi+1)ort>2.0veya(Δi(X)/hi)ort(Δi1(X)/hi1)ort>2.0\eta_{ki} = \frac{(\Deltai^{(X)}/hi)_{ort}}{(\Delta_{i+1}^{(X)}/h_{i+1})_{ort}} > 2.0 \quad \text{veya} \quad \frac{(\Deltai^{(X)}/hi)_{ort}}{(\Delta_{i-1}^{(X)}/h_{i-1})_{ort}} > 2.0

Bu durum genellikle geniş vitrin açıklıkları, dolgu duvarların kaldırılması veya kat yüksekliğinin komşu katlara göre belirgin biçimde fazla olması gibi mimari nedenlerle, tipik olarak zemin katlarda görülür — bu yüzden İngilizce literatürde “soft story” olarak da anılır (bkz. Zemin Kat Yumuşaklığı).

Yumuşak kat (B2, rijitlik yetersizliği), sıklıkla zayıf katZayıf KatBir katın yatay dayanımının, bitişik kata göre TBDY 2018'de tanımlanan sınırın altında kalması durumunda ortaya çıkan düşey düzensizlik türü (B1). (B1, dayanım yetersizliği) ile karıştırılır; bir kat pratikte çoğu zaman her iki düzensizliği birlikte gösterir, çünkü rijitliği düşüren aynı mimari değişiklikler (perde/dolgu duvar kaldırılması) genellikle dayanımı da düşürür. Yumuşak bir katın deprem sırasında aşırı yatay deformasyon yapması, o katta ikinci mertebe (P-Delta) etkilerinin büyümesine ve kritik kat mekanizmasının (bina genelinde ani göçme) tetiklenmesine yol açabilir; bu nedenle TBDY 2018 bu düzensizliğin oluşumunu doğrudan sınırlar ve gerekli durumlarda taşıyıcı sistemin o katta rijitlik artırımıyla güçlendirilmesini şart koşar.

Bu terim hakkında detaylı yazı Yumuşak Kat (B2) Düzensizliği Nedir? →

Yazar

Yapı Tasarım Akademisi

M.Sc. ETH İnşaat Yüksek Mühendisi

Yapı ve Geoteknik Mühendisliği alanlarında uzmanlaşmış, ETH Zürich mezunu inşaat yüksek mühendisi. Deprem mühendisliği, zemin dinamiği ve yapısal tasarım üzerine odaklanıyor.