Sınır Durum Tasarımı

EN: Limit State Design

Bir yapının, kullanım (servis) ve taşıma gücü (dayanım) sınır durumlarının hiçbirini aşmayacak şekilde tasarlandığı, modern yapı tasarımının temel felsefesi.

Sınır durum tasarımı, bir yapının veya elemanın işlevini artık yerine getiremez hâle geldiği eşik durumları (sınır durumları) tanımlayıp, tasarımın bu sınırların hiçbirine ulaşmayacak şekilde yapılmasını öngören bir tasarım felsefesidir. İki temel sınır durum grubu vardır: taşıma gücü sınır durumuTaşıma Gücü Sınır DurumuBir yapının göçmesine, dengesini kaybetmesine veya can güvenliğini tehdit eden bir hasara uğramasına karşı kontrol edildiği sınır durum kategorisi. (göçme, kesme kırılması, burkulmaBurkulmaİnce cidarlı veya narin bir elemanın basınç altında, malzeme dayanımına ulaşmadan ani bir yana sapma ile stabilitesini kaybetmesi. gibi geri dönüşsüz ve can güvenliğini tehdit eden durumlar) ve kullanılabilirlik (servis) sınır durumu (aşırı sehimSehimBir yapısal elemanın düşey yükler altında, orijinal doğrultusundan düşey yönde yaptığı elastik yer değiştirme., çatlak genişliğiÇatlak GenişliğiServis yükleri altında çekme bölgesinde oluşan çatlakların, dürabilite ve görünüm açısından sınırlandırılan genişliği., titreşim gibi konforu veya dayanıklılığı etkileyen ancak can güvenliğini doğrudan tehdit etmeyen durumlar).

Yük ve dayanım katsayıları ile tasarımYük ve Dayanım Katsayıları ile TasarımYüklerin büyütme, malzeme dayanımlarının ise azaltma katsayılarıyla çarpılarak karşılaştırıldığı, olasılıksal temellere dayanan modern tasarım yöntemi. (LRFD) yöntemi, sınır durum tasarımı felsefesinin istatistiksel temelli, güncel bir uygulamasıdır: yükler büyütme katsayılarıyla artırılırken, malzeme dayanımları azaltma katsayılarıyla küçültülür ve büyütülmüş yükün, küçültülmüş kapasiteyi aşmaması istenir. TBDY 2018 dahil güncel tüm yapı yönetmelikleri, hem taşıma gücüTaşıma Gücü (Zemin)Bir zeminin, kesme göçmesine veya aşırı oturmaya yol açmadan güvenle taşıyabileceği maksimum temel basıncı. hem de kullanılabilirlik sınır durumlarının ayrı ayrı kontrol edilmesini zorunlu kılar.

Yazar

Yapı Tasarım Akademisi

M.Sc. ETH İnşaat Yüksek Mühendisi

Yapı ve Geoteknik Mühendisliği alanlarında uzmanlaşmış, ETH Zürich mezunu inşaat yüksek mühendisi. Deprem mühendisliği, zemin dinamiği ve yapısal tasarım üzerine odaklanıyor.