Rezonans

Rezonans, bir yapının doğal titreşim periyodunun, kendisini zorlayan dış etkinin (deprem, rüzgar, makine titreşimi) baskın periyoduna yakın veya eşit olması durumunda ortaya çıkan, tepki genliğinin (deplasmanDeplasmanBir yapı noktasının, yük etkisi altında ilk konumuna göre yaptığı yer değiştirme; yapısal analizin temel çıktılarından biri., ivme) sönümlemeSönümlemeBir yapının titreşim enerjisini zamanla dağıtarak sönümleyen, salınım genliğini azaltan içsel veya eklenmiş direnç mekanizması. tarafından sınırlanmadıkça teorik olarak sınırsız büyüyebildiği dinamik bir olgudur. Deprem mühendisliğinde bu durum, bir yapının titreşim periyoduTitreşim PeriyoduBir yapının serbest titreşim yaptığında bir tam salınımı tamamlaması için geçen süre; yapının kütle ve rijitliğine bağlı dinamik özelliği. ile üzerinde bulunduğu zeminin doğal periyodunun çakışması hâlinde ortaya çıkar.

Rezonans riskini azaltmanın başlıca yolları, yapının titreşim periyodunu zeminin baskın periyodundan uzaklaştıracak şekilde rijitlikRijitlikRijitlik, bir elemanın veya yapının yük altında ne kadar az şekil değiştirdiğini gösteren özelliktir; aynı yük altında daha az yer değiştiren sistem daha rijittir. veya kütle dağılımını değiştirmek ya da sönümleme kapasitesini (ek damperler ile) artırmaktır; sönümleme oranıSönümleme OranıBir sistemin sahip olduğu sönümlemenin, kritik sönümleme değerine oranı; yapının dinamik tepkisinin genliğini belirleyen boyutsuz parametre (ξ). ne kadar düşükse, rezonans durumundaki tepki genliği o kadar büyük olur. 1985 Mexico City depremi, kalın ve yumuşak göl tortullarının doğal periyodunun, orta yükseklikteki (6-15 katlı) birçok binanın periyoduyla örtüşmesi sonucu yaşanan rezonansın en yıkıcı tarihsel örneklerinden biridir.