Kaymaya Karşı Dayanımlı Bağlantı

Kaymaya karşı dayanımlı bağlantı, yüksek dayanımlı cıvataların özel bir sıkma momentiyle büyük bir ön gerilmeGerilmeBir kesite etkiyen iç kuvvetin, kesit alanına bölünmesiyle elde edilen, malzemenin iç direncini ifade eden temel mukavemet büyüklüğü. (preloading) kuvvetiyle sıkılması sonucunda, birleşen çelik levhaların yüzeyleri arasında güçlü bir sürtünme kuvveti oluşturduğu bir bulonlu birleşim türüdür. Bu bağlantıda yük, klasik bir bulonlu bağlantıdaki gibi cıvatanın gövdesine doğrudan kesme kuvvetiKesme KuvvetiBir kesitin bir tarafındaki kuvvetlerin, kesite paralel bileşkesi; kesitte kayma gerilmesi doğuran iç kuvvet. olarak değil, levhalar arasındaki sürtünme yoluyla aktarılır.

Bu bağlantı türünün performansı, sürtünme yüzeylerinin durumuna (kaynakKaynakİki çelik parçanın, ergiyen kaynak metaliyle kaynaşarak kalıcı ve tek parça haline getirilmesi işlemi., boya, pas, galvaniz kaplama gibi) bağlı bir kayma faktörü (slip factor) ile karakterize edilir:

$$R_n = \mu\, D_u\, h_f\, T_b\, n_s$$

Burada $R_n$ kaymaya karşı dayanımı, $\mu$ kayma faktörünü (sürtünme katsayısını), $D_u$ ön germe kuvvetindeki belirsizliği yansıtan katsayıyı, $h_f$ dolgu levhası faktörünü, $T_b$ cıvatanın minimum ön germe kuvvetini ve $n_s$ kayma düzlemi sayısını ifade eder. Kaymaya karşı dayanımlı bağlantılar, klasik kesme bağlantılarına göre daha yüksek maliyetli olsa da, tekrarlı veya titreşimli yükler altında (köprüler, vinç yolu kirişleri, yüksek deprem riskiDeprem RiskiDeprem tehlikesinin, yapı stokunun maruziyeti ve hasar görebilirliğiyle (kırılganlığıyla) birleşmesinden doğan, olası can kaybı ve ekonomik kayıp beklentisi. taşıyan çelik çerçeveler) bağlantıda gevşeme veya kayma oluşmasını önlediğinden, yorulmaYorulmaBir malzemenin veya kesitin, tek seferde taşıyabileceğinden çok daha küçük gerilme genlikleriyle, tekrarlı yükleme sonucu zamanla dayanımını kaybetmesi. ve deprem performansı açısından kritik birleşimlerde tercih edilir.