Kapasite Tasarımı

EN: Capacity Design

Yapının belirli elemanlarında sünek davranış sağlanırken, diğer elemanların bu davranışa yetecek dayanımda tasarlanması ilkesi.

Kapasite tasarımı, bir taşıyıcı sistemde önceden belirlenmiş, sünek davranışSünek DavranışBir elemanın veya sistemin, taşıma kapasitesini önemli ölçüde kaybetmeden büyük plastik deformasyonlar yapabilme yeteneği. gösterebilecek elemanların (örneğin kirişlerin) akmasına izin verirken, gevrek göçmeGevrek GöçmeÖnceden belirgin bir deformasyon veya uyarı vermeden, ani ve genellikle az enerji yutarak gerçekleşen göçme türü. riski taşıyan elemanların (kolonlar, birleşim bölgeleri, kesme kırılması) bu akma kapasitesinin üzerinde bir dayanımla tasarlanmasını öngören bir tasarım felsefesidir. Amaç, deprem sırasında yapının göçme mekanizmasını mühendisin öngördüğü, enerji yutma kapasitesi yüksek ve önceden fark edilebilir bir şekilde gerçekleştirmesini sağlamaktır.

“Güçlü kolonKolonAğırlıklı olarak eksenel basınç kuvveti taşıyan, düşey ve yatay yükleri kirişten temele aktaran düşey taşıyıcı eleman.-zayıf kirişKirişAğırlıklı olarak eğilme momenti ve kesme kuvveti taşıyan, döşeme yüklerini kolon veya perdelere aktaran yatay taşıyıcı eleman.” ilkesi kapasite tasarımının en bilinen uygulamasıdır: kolonların kirişlerden daha güçlü tasarlanması, göçmenin kolonlarda değil kirişlerde plastik mafsallar oluşarak gerçekleşmesini garanti eder. Benzer şekilde bir elemanın kesme dayanımı, o elemanın olası eğilme kapasitesinden (moment kapasitesinden) türetilen kesme kuvvetine göre belirlenir, böylece gevrek kesme kırılması eğilme akmasından önce gerçekleşmez. TBDY 2018 kapasite tasarımı ilkesini birçok maddede zorunlu kılar.

Bu terim hakkında detaylı yazı Kapasite Tasarımı İlkesi Nedir? →

Yazar

Yapı Tasarım Akademisi

M.Sc. ETH İnşaat Yüksek Mühendisi

Yapı ve Geoteknik Mühendisliği alanlarında uzmanlaşmış, ETH Zürich mezunu inşaat yüksek mühendisi. Deprem mühendisliği, zemin dinamiği ve yapısal tasarım üzerine odaklanıyor.