Kapasite Spektrumu Yöntemi

EN: Capacity Spectrum Method

Yapının kapasite eğrisinin, deprem talebini temsil eden yer değiştirme spektrumuyla aynı grafikte karşılaştırılarak performans noktasının belirlendiği doğrusal olmayan değerlendirme yöntemi.

Kapasite spektrumu yöntemi, pushover analiziyle elde edilen kapasite eğrisinin (taban kesme kuvvetiTaban Kesme KuvvetiBir binanın temel seviyesinde, deprem etkisiyle oluşan tüm kat kesme kuvvetlerinin bileşkesi olan toplam yatay kuvvet. ile tepe deplasmanı arasındaki ilişki) ivme-yer değiştirmeDeplasmanBir yapı noktasının, yük etkisi altında ilk konumuna göre yaptığı yer değiştirme; yapısal analizin temel çıktılarından biri. formatına (ADRS) dönüştürülüp, deprem talebini temsil eden tepki spektrumuyla aynı grafik üzerinde çakıştırılması yoluyla yapının performansını değerlendiren bir doğrusal olmayan analiz tekniğidir. İki eğrinin kesiştiği (veya sönümlemeyle azaltılmış talep eğrisinin kapasite eğrisine teğet olduğu) nokta, “performans noktası” olarak adlandırılır ve yapının o depremde ulaşacağı beklenen deplasman talebini verir.

Amerikan ATC-40 dokümanıyla yaygınlaşan bu yöntem, performans noktasını grafiksel/yinelemeli olarak bulurken yapının artan hasarla birlikte artan efektif sönümlemesini de hesaba katar. TBDY 2018’in kendi doğrusal olmayan değerlendirme araçları (modal kapasite diyagramı yöntemiModal Kapasite Diyagramı YöntemiTBDY 2018'de, çok modlu statik itme (pushover) analiziyle performans değerlendirmesi yapmak için kullanılan doğrusal olmayan hesap yöntemi. gibi) farklı bir formülasyon kullansa da, kapasite spektrumu yöntemi kavramsal olarak “kapasite ile talebin karşılaştırılması” fikrinin en bilinen ve öğretici uygulamalarından biri olarak literatürde yerini korur.

Yazar

Yapı Tasarım Akademisi

M.Sc. ETH İnşaat Yüksek Mühendisi

Yapı ve Geoteknik Mühendisliği alanlarında uzmanlaşmış, ETH Zürich mezunu inşaat yüksek mühendisi. Deprem mühendisliği, zemin dinamiği ve yapısal tasarım üzerine odaklanıyor.