Kapasite Eğrisi

EN: Capacity Curve

Pushover analizinden elde edilen, yapının taban kesme kuvveti ile tepe deplasmanı arasındaki ilişkiyi gösteren eğri.

Kapasite eğrisi, bir yapıya kademeli olarak artan yatay yükler uygulanarak yapılan itme (pushover) analizinden elde edilen, yapının toplam taban kesme kuvvetiTaban Kesme KuvvetiBir binanın temel seviyesinde, deprem etkisiyle oluşan tüm kat kesme kuvvetlerinin bileşkesi olan toplam yatay kuvvet. ile bina tepesindeki yatay yer değiştirmeDeplasmanBir yapı noktasının, yük etkisi altında ilk konumuna göre yaptığı yer değiştirme; yapısal analizin temel çıktılarından biri. arasındaki ilişkiyi gösteren eğridir. Eğri, önce elemanların elastik davrandığı doğrusal bir bölümle başlar; ilk plastik mafsallar oluştuktan sonra eğim azalır, daha fazla eleman akıp sistemin rijitliği düştükçe eğri yataylaşır ve sonunda göçme mekanizmasıGöçme MekanizmasıBir taşıyıcı sistemde yeterli sayıda plastik mafsal oluşarak sistemin bir bütün olarak stabilitesini kaybetmesine yol açan hareket biçimi. oluştuğunda kapasite tükenir.

Kapasite eğrisi, performans bazlı değerlendirmede talep (deprem etkisinden kaynaklanan deplasman ihtiyacı) ile karşılaştırılarak yapının belirli bir deprem düzeyinde hangi performans seviyesinde (hemen kullanım, can güvenliği, göçme öncesi) kalacağı belirlenir. Bu karşılaştırma genellikle kapasite spektrumu yöntemiKapasite Spektrumu YöntemiYapının kapasite eğrisinin, deprem talebini temsil eden yer değiştirme spektrumuyla aynı grafikte karşılaştırılarak performans noktasının belirlendiği doğrusal olmayan değerlendirme yöntemi. veya eşdeğer deplasman yöntemleriyle yapılır. Eğrinin şekli, yapının süneklikSüneklikBir malzemenin, kesitin veya sistemin, göçme öncesi ulaşabildiği deformasyonun akma deformasyonuna oranı olarak ifade edilen sünek davranış ölçüsü. kapasitesi ve göçme mekanizmasının türü (gevrek/ani veya sünek/kademeli) hakkında doğrudan bilgi verir.

Yazar

Yapı Tasarım Akademisi

M.Sc. ETH İnşaat Yüksek Mühendisi

Yapı ve Geoteknik Mühendisliği alanlarında uzmanlaşmış, ETH Zürich mezunu inşaat yüksek mühendisi. Deprem mühendisliği, zemin dinamiği ve yapısal tasarım üzerine odaklanıyor.