Ek Dışmerkezlik

Ek dışmerkezlik (kazai burulmaBurulmaBir elemanın ekseni etrafında dönme eğilimi yaratan, kesitte kayma gerilmesi doğuran dış moment etkisi.), bir binanın kütle merkezi ile rijitlikRijitlikRijitlik, bir elemanın veya yapının yük altında ne kadar az şekil değiştirdiğini gösteren özelliktir; aynı yük altında daha az yer değiştiren sistem daha rijittir. merkezi arasındaki hesaplanan dışmerkezliğin, gerçekte kütle dağılımındaki belirsizlikler (bölme duvarların, mobilyaların, hareketli yükün tam konumunun bilinememesi), yapım toleransları ve rijitlik tahminlerindeki hatalar nedeniyle her zaman tam olarak doğru hesaplanamayacağını kabul eden, yönetmeliklerin hesaplanan dışmerkezliğe eklenmesini zorunlu tuttuğu ek bir güvenlik payıdır. Bu pay genellikle bina boyutunun belirli bir yüzdesi olarak tanımlanır:

$$e_{ai} = \pm 0.05\, L_i$$

Burada $e_{ai}$ i’inci kattaki ek dışmerkezliği ve $L_i$ deprem doğrultusuna dik bina boyutunu ifade eder.

Ek dışmerkezlik, kütle merkezinin her katta bu ek mesafe kadar kaydırılmış konumlarda ayrı ayrı analiz edilmesini gerektirerek, hesaplanan burulma momentine ilave bir “kazai” burulma momenti ekler. Bu ek yük, özellikle simetrik görünen ama gerçekte kesin simetrik olmayan binalarda, öngörülemeyen burulma etkilerine karşı bir güvenlik marjı sağlar; burulma düzensizliği veya burulmaya duyarlı sistemlerde bu ek dışmerkezliğin etkisi, düzenli sistemlere göre daha da büyütülerek dikkate alınabilir.