Ek Dışmerkezlik

EN: Accidental Eccentricity

Diğer adları: Kazai Dışmerkezlik

Kütle ve rijitlik dağılımındaki hesaba katılamayan belirsizlikleri karşılamak için, hesaplanan dışmerkezliğe yönetmelikçe eklenmesi zorunlu tutulan ek (kazai) dışmerkezlik payı.

Ek dışmerkezlikDışmerkezlikBir kattaki kütle merkezi ile rijitlik merkezi arasındaki, yatay yük altında burulma etkisi doğuran mesafe. (kazai burulmaBurulmaBir elemanın ekseni etrafında dönme eğilimi yaratan, kesitte kayma gerilmesi doğuran dış moment etkisi.), bir binanın kütle merkeziKütle MerkeziBir katın kütlesinin dengede kabul edilebileceği, deprem sırasında oluşan atalet kuvvetinin doğrudan etkidiği kabul edilen nokta. ile rijitlik merkeziRijitlik MerkeziBir katta uygulanan yatay kuvvetin, ek bir burulma oluşturmadan geçmesi gereken, düşey elemanların rijitliklerine göre belirlenen nokta. arasındaki hesaplanan dışmerkezliğin, gerçekte kütle dağılımındaki belirsizlikler (bölme duvarların, mobilyaların, hareketli yükün tam konumunun bilinememesi), yapım toleransları ve rijitlikRijitlikRijitlik, bir elemanın veya yapının yük altında ne kadar az şekil değiştirdiğini gösteren özelliktir; aynı yük altında daha az yer değiştiren sistem daha rijittir. tahminlerindeki hatalar nedeniyle her zaman tam olarak doğru hesaplanamayacağını kabul eden, yönetmeliklerin hesaplanan dışmerkezliğe eklenmesini zorunlu tuttuğu ek bir güvenlik payıdır. Bu pay genellikle bina boyutunun belirli bir yüzdesi (örneğin %5’i) olarak tanımlanır.

Ek dışmerkezlik, kütle merkezinin her katta bu ek mesafe kadar kaydırılmış konumlarda ayrı ayrı analiz edilmesini gerektirerek, hesaplanan burulma momentine ilave bir “kazai” burulma momenti ekler. Bu ek yük, özellikle simetrik görünen ama gerçekte kesin simetrik olmayan binalarda, öngörülemeyen burulma etkilerine karşı bir güvenlik marjı sağlar; burulma düzensizliğiBurulma Düzensizliği (A1)Bir kattaki maksimum göreli kat ötelemesinin, o kattaki ortalama göreli ötelemeye oranının (η_bi) 1.2'den büyük olması durumunda ortaya çıkan planda düzensizlik türü. veya burulmaya duyarlı sistemlerde bu ek dışmerkezliğin etkisi, düzenli sistemlere göre daha da büyütülerek dikkate alınabilir.

Yazar

Yapı Tasarım Akademisi

M.Sc. ETH İnşaat Yüksek Mühendisi

Yapı ve Geoteknik Mühendisliği alanlarında uzmanlaşmış, ETH Zürich mezunu inşaat yüksek mühendisi. Deprem mühendisliği, zemin dinamiği ve yapısal tasarım üzerine odaklanıyor.