Zemin Sıvılaşması

Zemin sıvılaşması, gevşek, doygun (yer altı su seviyesinin altında) kum ve silt zeminlerin deprem sırasındaki tekrarlı yükleme etkisiyle taşıma gücünü ve kayma dayanımını kaybederek geçici olarak sıvı gibi davranmasıdır. Deprem dalgaları zemin tanecikleri arasındaki boşluk suyu basıncını artırır; bu basınç tanecikler arası temas gerilmesini (efektif gerilmeyi) sıfıra yaklaştırdığında zemin dayanımını yitirir.

Sonuçta binalarda ani ve düzensiz oturmalar, yana yatmalar, yer altı yapılarının (boru, tank) yüzmesi ve zemin yüzeyinde kum fışkırmaları (sand boil) görülebilir. Sıvılaşma riski; zemin tane boyu dağılımı, sıkılığı, yer altı su seviyesi derinliği ve deprem büyüklüğüDeprem BüyüklüğüBir depremin kaynağında açığa çıkan enerjiyi tanımlayan, logaritmik ölçekli, konumdan bağımsız tek bir sayısal büyüklük./süresiyle ilişkilendirilen basitleştirilmiş yöntemlerle (örn. SPTStandart Penetrasyon DeneyiBir sondaj kuyusu tabanına standart bir örnek alıcının belirli bir ağırlıkla çakılarak zeminin darbe direncinin (N sayısı) ölçüldüğü, en yaygın kullanılan arazi deneyi. darbe sayısına dayalı yöntemler) değerlendirilir. Riskli bölgelerde zemin iyileştirmeIslah (Zemin İyileştirme)Zayıf veya sorunlu bir zeminin mühendislik özelliklerini (dayanım, sıkışabilirlik, geçirgenlik) iyileştirmek amacıyla uygulanan yöntemlerin genel adı. (sıkıştırma, drenaj, enjeksiyonEnjeksiyonZemin veya kaya boşluklarına basınçla harç, çimento şerbeti veya kimyasal madde enjekte ederek geçirimliliği azaltma veya dayanımı artırma yöntemi.) veya kazıklı temel gibi önlemler uygulanır. 1999 Kocaeli depreminde Adapazarı’ndaki bina göçmelerinin önemli bir kısmı sıvılaşmaya bağlanmıştır.