Zemin Büyütme Katsayısı [1]TBDY 2018, Madde 2.3.3
EN: Soil Amplification Factor
Yerel zemin koşullarının, kaya zeminde beklenen deprem hareketini yüzeyde ne oranda büyüttüğünü ifade eden, spektrum katsayılarıyla (Fs, F1) ölçülen katsayı.
Zemin büyütme katsayısı, sismik dalgaların sağlam kaya zeminden yumuşak yüzey tabakalarına doğru ilerlerken, empedansEmpedans (Sismik)Bir ortamın yoğunluğu ile içindeki dalga hızının çarpımı; iki tabaka arasındaki empedans farkı, sismik dalgaların ne kadar yansıyıp ne kadar büyütüleceğini belirler. (rijitlikRijitlikRijitlik, bir elemanın veya yapının yük altında ne kadar az şekil değiştirdiğini gösteren özelliktir; aynı yük altında daha az yer değiştiren sistem daha rijittir. × yoğunluk) farkı nedeniyle genlikGenlikTitreşen bir sistemin denge konumundan yaptığı en büyük yer değiştirme, hız veya ivme değeri. ve genellikle periyot bakımından uğradığı büyümeyi sayısal olarak ifade eder. TBDY 2018’de bu büyütme, yerel zemin sınıfına bağlı spektrum katsayıları (Fs, F1) aracılığıyla tasarım spektrumuna dahil edilir.
Yumuşak ve derin zemin tabakalarına sahip sahalarda zemin büyütme katsayısı, sağlam kayaya göre önemli ölçüde yüksek olabilir; bu durum aynı derinlikteki ve büyüklükteki bir depremin, farklı zemin koşullarına sahip bölgelerde çok farklı şiddetlerde hissedilmesinin başlıca nedenlerinden biridir. 1999 Kocaeli depreminde Adapazarı gibi yumuşak alüvyon zemin üzerindeki bölgelerde gözlemlenen ağır hasar, zemin büyütmesinin pratikteki yıkıcı etkisinin en bilinen örneklerinden biridir.
Bu tanım faydalı oldu mu?