Zayıf Kat Kuvvet Büyütme Katsayısı[1]AFAD (2018). Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği. Madde 3.6.2.3, Tablo 4.1 ve Denklem 4.1.Kaynağa Git

EN: Force Amplification Associated with Weak-Storey Correction

Diğer adları: Zayıf Kat R Düzeltmesi

TBDY'de ayrı bir katsayı olarak tanımlanmayan, B1 zayıf kat düzeltmesinde R katsayısının azaltılmasıyla deprem yüklerinin artış oranını gösteren türetilmiş oran.

Zayıf katZayıf KatBir katın yatay dayanımının, bitişik kata göre TBDY 2018'de tanımlanan sınırın altında kalması durumunda ortaya çıkan düşey düzensizlik türü (B1). kuvvet büyütme katsayısı, B1 zayıf kat düzensizliği nedeniyle taşıyıcı sistem davranış katsayısıTaşıyıcı Sistem Davranış Katsayısı (R)Yapının sünek davranışı ve aşırı dayanımı sayesinde, elastik deprem yüklerinin hangi oranda azaltılarak tasarım yüküne dönüştürüleceğini gösteren katsayı. azaltıldığında azaltılmış deprem yüklerinin ne oranda arttığını gösteren, hesaptan türetilen bir orandır. TBDY 2018 bu oranı ayrı bir katsayı olarak tanımlamaz. Yönetmelikteki hüküm, Madde 3.6.2.3’e göre 0,60≤ηci,min⁡<0,800{,}60\leq\eta_{ci,\min}<0{,}80 aralığında Tablo 4.1’deki RR değerinin 1,25 ηci,min⁡1{,}25\,\eta_{ci,\min} ile çarpılmasıdır:

R′=1,25 ηci,min⁡ RkF(T)=Ra(T;R)Ra(T;R′)R'=1{,}25\,\eta_{ci,\min}\,R \qquad k_F(T)=\frac{R_a(T;R)}{R_a(T;R')}

R′R' düzeltilmiş davranış katsayısını, RaR_a Denklem 4.1’deki periyoda bağlı deprem yüküDeprem YüküDeprem sırasında yapının kütlesinin ivmelenmesinden kaynaklanan, tasarımda eşdeğer statik veya dinamik kuvvetlerle temsil edilen yatay etki. azaltma katsayısını gösterir; R′R' ve kFk_F bu açıklama için kullanılan simgelerdir. Dayanım fazlalığı katsayısıDayanım Fazlalığı Katsayısı (D)Bir taşıyıcı sistemin gerçek dayanımının, ilk akmanın oluştuğu hesap dayanımından ne kadar fazla olduğunu ifade eden, R katsayısıyla birlikte deprem yükü hesabında kullanılan katsayı. DD değişmez. T>TBT>T_B bölgesinde Ra=R/IR_a=R/I olduğundan kF=1/(1,25 ηci,min⁡)k_F=1/(1{,}25\,\eta_{ci,\min}) bulunur; örneğin ηci,min⁡=0,70\eta_{ci,\min}=0{,}70 için oran yaklaşık 1,14’tür. Kısa periyotlarda DD içeren kol nedeniyle artış daha küçük kalır.

Düzeltme her iki deprem doğrultusunda binanın tümüne uygulanır. ηci,min⁡<0,60\eta_{ci,\min}<0{,}60 ise bu yol kullanılamaz; zayıf katın dayanımı ve rijitliği artırılarak deprem hesabı yenilenir.

Bu terim hakkında detaylı yazıZayıf Kat (B1) Düzensizliği Nedir? Hesabı ve Çözümü →

Yazar

Yapı Tasarım Akademisi

M.Sc. ETH İnşaat Yüksek Mühendisi

Yapı ve Geoteknik Anabilim Dalları

Yapı ve Geoteknik Mühendisliği alanlarında uzmanlaşmış, ETH Zürich mezunu inşaat yüksek mühendisi. Deprem mühendisliği, zemin dinamiği ve yapısal tasarım üzerine odaklanıyor.