Yanal Ötelenme

Yanal ötelenme, bir binanın bir katının, hemen altındaki kata göre yatay yükler (deprem, rüzgâr) etkisiyle yaptığı göreli yatay yer değiştirmedir; genellikle kat yüksekliğine oranlanarak “göreli kat ötelenmesiGöreli Kat ÖtelenmesiKat ötelenmesinin kat yüksekliğine bölünmesiyle elde edilen, TBDY 2018'de sınırlandırılan boyutsuz servis durumu kontrol büyüklüğü. oranı” biçiminde ifade edilir. Yanal ötelenme, hem taşıyıcı sistemin kendi elemanlarındaki (kolonKolonAğırlıklı olarak eksenel basınç kuvveti taşıyan, düşey ve yatay yükleri kirişten temele aktaran düşey taşıyıcı eleman., perde, çerçeve) iç kuvvet ve deformasyon talebini hem de yapısal olmayan elemanların (bölme duvar, cephe, asansör, tesisat) hasar görme riskini doğrudan belirler.

Aşırı yanal ötelenme; kolonlarda P-Delta etkisiyle ek moment artışına, dolgu duvarlarında çatlamaya, cephe sistemlerinde fonksiyon kaybına ve asansör kılavuz raylarının sıkışmasına yol açabilir. Bu nedenle yönetmelikler, hem can güvenliği hem de kullanılabilirlik açısından, deprem etkisi altında izin verilen maksimum göreli kat ötelenmesiKat ÖtelenmesiBir katın, hemen altındaki veya üstündeki kata göre yatay yükler etkisiyle yaptığı mutlak yatay yer değiştirme farkı. oranını sınırlar; TBDY 2018, bu sınırı bina önem derecesine ve yapısal olmayan eleman türüne göre farklılaştırarak tanımlar.