P-Delta Etkisi
EN: P-Delta Effect
Düşey yüklerin, yapının yatay ötelenmesi üzerinden ek eğilme momenti oluşturarak sistemin rijitliğini azaltan ikinci mertebe (geometrik doğrusal olmayan) etkisi.
P-Delta etkisi, bir yapı yatay yükler altında öteleme (Delta) yaptığında, düşey yüklerin (P) artık ötelenmiş, eğik bir geometri üzerinden etkimesi sonucu ortaya çıkan ek eğilme momentini ifade eden bir ikinci mertebe (geometrik doğrusal olmayan) etkisidir. Birinci mertebe analizde düşey yükler yapının ilk, ötelenmemiş geometrisi üzerinden hesaba katılırken, P-Delta etkisi bu yükün ötelenmiş geometri üzerindeki gerçek etkisini yansıtır.
Bu ek moment, yapının etkin yatay rijitliğini azaltır ve ötelenmeyi daha da büyütür; bu kendini besleyen döngü, özellikle narin ve yüksek binalarda göz ardı edildiğinde tehlikeli sonuçlar doğurabilir. TBDY 2018, göreli kat ötelenmesiGöreli Kat ÖtelenmesiKat ötelenmesinin kat yüksekliğine bölünmesiyle elde edilen, TBDY 2018'de sınırlandırılan boyutsuz servis durumu kontrol büyüklüğü. belirli bir eşiği aştığında P-Delta etkisinin analize dahil edilmesini zorunlu kılar; bu etki hesaba katılmadığında yapının gerçek deprem davranışı olduğundan daha güvenli gösterilmiş olur.
Bu tanım faydalı oldu mu?